A+ R A-

تبلیغات

رجیران

جام تخت جمشید

جام تخت جمشید

 

 جام تخت جمشید ( Takhte Jamshid Cup )

 جام تخت جمشید , زیباترین کالای تاریخ ورزش ایران , پیوندی سه گانه  میان تاریخ , هنر و  ورزش  .....

 

 از ابتدای دهه 40 شمسی , دلسوزان و کارشناسان فوتبال ایران  رویای تحقق  لیگ سراسری را داشتند   مسابقاتی که قادر باشد بر خلاف دوره های پیشین , کلیه مناطق ایران را پوشش دهد..... بر این اساس از میانه سال 1351 و با اعمال تغییراتی وسیع در راس هرم ورزش , تلاش برای ایجاد لیگ سراسری فوتبال نیز آغاز شد .   پیش از آن فوتبال باشگاهی ما , تجربه ناموفق دو دوره جام منطقه ای را  با خود همراه دارد ,   بویژه در دور نخست , که بصورت دو مرحله ای برگزار شد , هرگز لایق نام لیگ سراسری , نبود چرا که  فاقد آن  پویایی لازم جهت انتقال شور و هیجان  فوتبال , به کلیه نقاط ایران بود . بر این اساس فدراسیون فوتبال وقت ( فدراسیون کامبیز آتابای ) در حرکتی تحسین برانگیز  , زیر بنای یک لیگ منسچم را بنیان نهاد  تا سرانجام  ارزوی بیست ساله  ,  محقق گردد .

 

 گزینش جمعی از کارشناسان و نخبگان , تحت عنوان " کنگره جام تخت جمشید "  بجهت وضع قوانین و اتخاذ تصمیمات کلان , از  تمهیدات فدراسیون وقت در راستای انسجام بیشتر مسابقات بود ... در  جلسات کنگره که همواره چند روز پیش از آغاز مسابقات برگذار میشد , نمایندگان فدراسیون - کمیته داوری - تیمهای ملی و سپس  نماینده باشگاهها ( هر باشگاه یک نماینده )  حضور می یافتند ... . یکی از تصمیمات مهم کنگره , در باب تقسیم در امد و اختصاص هزینه های بلیط فروشی به یاشگاهها بود . بگونه ای که  تیم برنده 60 درصد - در صورت تساوی هر یک از دو تیم 50 درصد و تیم بازنده 40 درصد  دریافت مینمود یکی از اشکالات این تصمیم این بود که تیمهای ضعیفتر تمایل استفاده بیشتری از سیستمهای دفاعی برای کسب تساوی داشتند و این امر موجب شد که پس از دو دوره , بمیزان قابل توجه  از میزان گل های زده کاسته شود و و  تعداد تساوی ها افزوده گردد .

 

 

* گام نخست ..... مسابقات انتخابی 

برای تعیین تیمهای شرکت کننده در نخستین دوره لیگ سراسری فوتبال ایران ( جام تخت جمشید ) تیمها به دوبخش مجزا تقسیم شدند .....

گروه نخست انتخابی تیم های تهرانی - 16 تیم   ( آغاز از روز پنجشنبه 11 آبان ماه 1351 ) 

گروه دوم انتخابی تیمهای شهرستانی که در  آبادان ( گروه الف ) و اهواز ( گروه ب )  - 8 تیم  از یکشنبه 5 آذر  

 

 نکته : تیمهای شهرستانی راهی بس دشوار تر از تهرانی ها پیش روی خویش  داشتند چرا که  آنها می بایست طی سه مرحله , خود را به جام تخت جمشید می رساندند ابتدا می بایست در مسابقات شهر خود حائز عنوان اول  میشدند , سپس در مسابقات منطقه ای نیز ,  می بایست عنوان اول یا دوم را کسب مینمودند , آنگاه در مسابقات مرحله سوم نهایی شرکت می جستند تا به رقابتهای دسته اول جام تخت جمشید راه یابند !! ... نکته دیگر عدم حضور دو باشگاه سپاهان اصفهان و تاج مسجد سلیمان در مسابقات انتخابی بود ! ........ آن دو باشگاه که در رقابتهای فصل قبل ( جام منطقه ای 1350 ) حضور داشتند بصورت اتوماتیک , گزینش شده وغائب بزرگ مسابقات انتخابی بودند اما سرانجام  شرایط بگونه ای رقم خورد که هیچیک از دو باشگاه منظور شانس حضور در نخستین دوره رقابتها را نیافتند . 

 از سوی دیگر تهرانی ها میابیست پانزده بار برای صعود به میدان می آمدند که تقریبا دو برابر تعداد بازیهای تیمهای شهرستانی بود .

 

 

* دو اشکال عمده ........

با پایان یافتن مسابقات " انتخابی تیم های غیر تهرانی و سپس تهرانی " فدراسیون  با دو مشکل عمده روبرو بود .........

1 ) عدم صعود تیم فوتبال پرسپولیس

2 ) مشکل همنامی تیم های صعود کننده شهرستانی , وابسته به سازمان تاج  

 

 

*  پرسپولیس .... مشکل بزرگ  !!

 آن روزها تیم فوتبال باشگاه پرسپولیس , به جهت در اختیار داشتن تعدادی از بهترین بازیکنان فوتبال باشگاه شاهین , محبوبترین باشگاه فوتبال ایران بود .... پرسپولیس از مهر ماه سال 1351 ( پیش از اغاز رقابتهای انتخابی باشگاه های تهران ) تیم فوتبال خود را رسما حرفه ای اعلام نمود و بر این اساس , با تیمی تحلیل رفته به مسابقات انتخابی تهران آمد  ....

 همین نکته سبب شد که در پایان مسابقات انتخابی باشگاههای تهران , بجهت  کسب تساوی های متعدد  , تیم محبوب هواداران در جایگاه هشتم رده بندی بایستد !! ..... از سوی دیگر بر اساس ائین نامه مسابقات قرار بود که تنها هفت تیم نخست تهران ,  به مسابقات لیگ ( جام تخت جمشید )  راه یابند ... حال لیگ سراسری فوتبال ایران می بایست بدون حضور محبوبترین تیم فوتبال ایران و ستاره های آن  آغاز شود و این خود بزرگترین دردسر آنروزهای فوتبال ایران بود . چرا که بنظر می امد در غیاب  پرسپولیس , مسابقات فاقد آن شور و هیجان لازم باشد و بر این پایه  فدراسیون و سایر باشگاهها ...... جملگی با ضرر و زیان مالی بسیار ( بابت کاهش بلیط فروشی و استقبال تماشاچیان ) روبرو باشند .  

 بر این پایه هیچکس مخالف حضور پرسپولیس , نبود .... هم فدراسیون فوتبال که تمایل به کسب بودجه داشت و هم سایر باشگاههای رقیب که , بخشی از هزینه های خود را از راه بلیط فروشی مسابقات تامین مینمودند .

 

* مشکل همنامی تاجی ها .....

پس از پایان مسابقات انتخابی تیمهای شهرستانی , دو تیم نخست جدول ( تاج آبادان , تاج اهواز ) از باشگاههای وابسته به سازمان تاج ( تاج تهران ) بودند .....  و نیز تاج مسجد سلیمان , که از پیش بدون برگزاری بازی های انتخابی مد نظر فدراسیون فوتبال بود ...... بدینسان با صعود تاج تهران بعنوان قهرمان مسابقات انتخابی تهران , جمع تیمهای وابسته به باشگاه تاج , درنخستین دوره مسابقات فوتبال لیگ سراسری , به عدد چهار میرسید یا به عبارتی دیگر برابر با یک سوم تیمهای حاضر در لیگ   .... از سوی دیگر این فرآیند با سفر رئیس فدراسیون جهانی فوتبال ( سر استانلی راس ) به تهران در فروردین ماه 1351 همزمان بود  . او پس از مشاهده ساختار تعیین تیمهای نخست لیگ سراسری فوتبال ایران و تیمهای صعود کننده , به منتقد اصلی  برای حضور چهار تیم فوتبال از یک باشگاه , تبدیل شد و مخالفت شدید خود را اعلام داشت بر این پایه فدراسیون فوتبال , تجدید نظر نمود و ....  

 

 

 سرانجام دوازده تیم فوتبال برای برگزاری نخستین دوره لیک سراسری فوتبال ایران گزینش شدند

1 - تهرانی ها ( 7 تیم )      : تاج - پرسپولیس - پاس - عقاب - راه آهن - برق - بانک ملی

2 - شهرستانی ها ( 5 تیم ) : ملوان بندر انزلی - صنعت نفت آبادان - ماشین سازی تبریز  - ذوب آهن اصفهان - نورد اهواز   

     

 # باشگاه ذوب اهن نماینده اصفهان  بجهت برخورداری از امکانات و توان مالی ,بر سپاهان ترجیح داده شد  

 

 

 

 -----------------------------------------------

 جام تخت جمشید (Trophy)

  فدراسیون فوتبال وقت در کمال خوش سلیقگی , به ساخت و طراحی یک  نماد منحصر بفرد اقدام نمود  تا نمادی با شکوه  برای نخستین لیگ منسجم فوتبال ایران باشد آنگاه  با انتشار یک قراخوان عمومی از تمامی طراحان , درخواست نمود که طرح های خود را حداکثر طی مدت سه ماه , بصورت نامه به فدراسیون فوتبال ارسال نمایند  از میان صد ها طرح ارسالی , ایده یک جوان خوش ذوق , بنام مهندس بهروز موسوی مورد تایید  قرار گرفت . طرحی که وام گرفته از معماری ایران باستان و ستونهای بنای سنگی , تخت جمشید بود  که به عقیده طراح  , همچون نمونه حقیقی اش   مظهر پایداری و استقامت ,  در ورزش بشمار می آمد  .

 

جام تخت جمشید

  * مهندس بهروز موسوی , طراح کاپ ( Trophy ) جام تخت جمشید به همراه طرح اولیه که در پشت سر وی قرار دارد ( دیماه 1352 )

 

 

 

 

--------------------------------------------------------

--------------------------------------------------------

 

 * جام اول تخت جمشید :

 

 دوره اول مسابقات جام تخت جمشید را میتوان جام سرخابی ها نامید .....  آنها  با بهره وری از ملیپوشان خود اقتداری بی چون و چرا داشتند برتزی که هر چه به دوره های پایانی نزدیک میشویم با حضور تیم های شایسته شهرستانی کاهش می یافت  بردهای پر گل آنها در دوره های بعد , دیگر تکرار نشد و توازن قوا میان تیمها تا حدود بسیار , بر قرار شد ...

 حضور ملوان بندرانزلی و تیم تازه تاسیس صنعت نفت آبادان , یک اتفاقی خجسته برای فوتبال ایران بود ....  ملوانان در کمال شگفتی با کسب عنوان پنجم , بهترین تیم شهرستانی مسابقات بودند و  نشان دادند بر خلاف نتیجه مسابقات انتخابی , شایسته حضور در مسابقات سراسری  بوده اند از سوی دیگر رقیب اصلی آنها برای کسب عنوان بهترین تیم شهرستانی  , صنعت نقت  نیز حضوری شایسته داشت ..... صنعت نفت یک تیم برگزیده از میان  چهار باشگاه قدرتمند فوتبال آبادان (  تاج - کارگر - جم و شیشه گاز ) بود , که  نشان از کمیت و توان کم نظیر فوتبال شهرستان آبادان , در سالهای  نخست دهه پنجاه شمسی دارد . 

 ذوب آهن ( قطب صنعتی فوتبال ایران  )  نماینده استان فوتبال خیز اصفهان بود  ..... فدراسیون فوتبال , ذوب اهن را  بدلیل بهره مندی از ظرفیت های سحت افزاری و نیز داشتن بودجه و امکانات کافی , بر باشگاه سپاهان ترجیح داد اما ذوب اهن که از توان و کیفیت کافی برای رویارویی با باشگاههای تهرانی برخوردار نبود , با جذب تعدادی از بازیکنان باشگاه سپاهان تقویت شد  

 

   آمار و ارقام جام اول تخت جمشید 

 

* با حضور دوازده تیم در یک گروه ( 7 تیم تهرانی و 5 تیم شهرستانی )

* مدت برگذاری 217 روز ( آغاز هشتم تیرماه 1352  تا چهاردهم دیماه 1352 )

* تعداد مسابقات 132 بازی و ثبت 307 گل ( 2/32 گل برای هر دیدار )  

* قهرمان پرسپولیس 

 

* آقای گل جام اول تخت جمشید:

* 15 گل :غلامحسین مظلومی ( تاج )

* 13 گل : غفور جهانی  ( پرسپولیس )

* 10 گل : سیاوش حیدری ( ذوب آهن )

* 8 گل   : فریبرز اسماعیلی ( عقاب ) - حسین کلانی ( پرسپولیس ) - علی جباری ( تاج ) - صفر ایرانپاک ( پرسپولیس )

* 7 گل   : سیاوش رزاقی ( نورد ) - محمد صادقی ( پاس )  

* 6 گل   : حسن ابراهیمی ( بانک ملی ) محمود ساتری ( برق ) - پرویز قبیج خانی ( عقاب ) - غلام کیانپور ( نورد ) - اصغر شرفی ( پاس )  

* 5 گل   : صفدر بنده ( صنعت نفت ) - علی پروین ( پرسپولیس ) - مسعود مژدهی ( تاج ) - غلام وفا خواه ( عقاب ) - عبدالواحد بزمه ( ذوب آهن ) - جهانگیر نصیری ( پاس ) - محمدرضا عادلخانی ( تاج ) - پرویز میرزا حسن ( پاس ) - هادی نراقی ( تاج ) - رضا وطن خواه ( پرسپولیس ) - عباس داودی ( نورد ) 

 

* فوتبالیست برگزیده :

* اکبر کارگرجم  - چهره برگزیده سال   ( تاج )

* ناصر حجازی - بهترین دروازه بان  ( تاج )

* علی پروین و محمد صادقی  بصورت مشترک بهترین هافبک   ( پرسپولیس و پاس ) 

* محمدرضا عادلخانی و اسماعیل حاج رحیمی پور مشترکا بهترین مهاجم ( تاج و پرسپولیس )

* آلن راجرز     - بهترین مربی        ( پرسپولیس )

( توضیح : گزینش چهره های  برتر بر اساس نظر سنجی نشریه دنیای ورزش می باشد )

 

* بالاترین در آمد باشگاه ها :

پرسپولیس                              7/480/772  ریال ( هفتصد و چهل و هشت هزار و هفتاد و هفت تومان )

تاج                                       5/447/651  ریال ( پانصد و چهل و چهار هزار و هفتصد و شصت و پنج تومان )

پاس                                      3/275/532  ریال ( سیصد و بیست و هفت هزار و پانصد و پنجاه و سه تومان )

عقاب                                    3/105/297 ریال  ( سیصد و ده هزار و پانصد و بیست و نه تومان )

راه آهن                                 2/316/820 ریال  ( دویست و سی و یک هزار و شیش صد و هشتاد و دو تومان )  

صنعت نفت                            1/943/334 ریال  ( صد و نود و چهار هزار و سیصد و سی و سه تومان )

ملوان                                    1/578/584 ریال  ( صد و پنجاه هفت هزار و هشتصد و پنجاه و چهار تومان )

بانک ملی                              1/238/951 ریال

ذوب آهن                               1/000/064 ریال

 

 

 

--------------------------------------------------

* جام دوم تخت جمشید :

جام دوم نیز در دستان سرخابی هاست اما حضور یک تیم منسجم , موازنه صدر جدول را بر هم میزند ... هما ( گارد سابق ) در نخستین حضور تخت جمشیدی تحسین همکان را بر می انگیزد شاگردان استاد پرویز دهداری , پاس قطب سوم فوتبال ایران را به زیر میکشند و اگر قدری خوش شانس بودند در جایگاه دوم قرار میگرفتند تیمی یکدست , که با مرواریدی بنام علیرضا عزیزی , فوتبالی تماشاگر پسند ارائه میداد ...

 عقاب تیم شایسته دیگر فوتبال ایران وضعیتی مبهم داشت اختلافات درونی بزرگترین سد راه آنان بود تا سقوط به میانه های جدول را تجربه نمایند صنعت نفت ابادان باز هم یکی از تیمهای موفق مسابقات بود با این تفاوت که آنها توانستند  عنوان بهترین تیم غیر تهرانی مسابقات را در رقابتب تنگاتنگ با ملوان بدست آورند ... ملوان نیز همچنان داعیه بزرگی داشت و با طلوع مهاجمی گلزن بنام عزیز اسپندار ( آقای گل مسابقات ) تچربه موفق را پشت سر گذرانید ...

جام تخت جمشید

* فرزندان شایسته ایران , چهره های برتر جام اول و دریافت کاپ های افتخار از سوی هفته نامه کیهان ورزشی .... کاپ بهترین داور سال به زنده یاد داود حیدری  - کاپ اخلاق به بهروز مشکین قلم ( کاپیتان و نماینده باشگاه ماشین سازی تبریز )  - کاپ بهترین خط دفاع به جعفر اشرف کاشانی ( نماینده خط دفاع پرسپولیس ) کاپ بهترین مهاجم به زنده یاد غلامحسین مظلومی ( آقای گل مسابقات از باشگاه تاج ) - کاپ بهترین خط حمله به همایون بهزادی ( نماینده بهترین خط حمله از باشگاه پرسپولیس ) ................ ما بین دو نیمه بازی عقاب و پرسپولیس هفته اول از جام دوم تخت جمشید - امجدیه پنجشنبه 16 اسفند ماه 1352  

 

 

  اما تیم قهرمان ( تاج ) یک نیمفصل رویایی را پشت سر گذراند کسب ده پیروزی از یازده دیدار ( تنها یک تساوی ) خیره کننده ترین شروع در تاریخ لیگ ایران است با حد نصاب 1/90 امتیاز به ازای هر بازی ( هر برد 2 امتیاز ) شاخص قهرمانی آبی ها بود ... سرخپوشان نیز که نتوانستند از مقام قهرمانی خویش دفاع کنند با اختلاف دو امتیاز , در جایگاه دوم رده بندی ایستادند ... اختلاف میان چند تن از بزرگان تیم در میدان , بزرگترین سد , در جهت تکرار مقام قهرمانی آنان بود چرا که با مصدومیت ناصر حجازی ( دروازه بان تاج ) و عدم نتیجه گیری آبی پوشان در نیمفصل دوم , همانند نیمفصل اول , انان فرصت جبران عقب ماندگی خود را داشتند .

 مهمترین تفاوت میان دوره دوم با دور قبل مسابقات , رویکرد تدافعی تیمها ( بویژه تیمهای صاحب نام بود ) بود که موجب کاهش گل های رد و بدل شده و همچنین چشم نوازی بازیها شد دیگر از بردهای پر گل جام اول چندان خبری نبود و مهاجمان نیز کمتر صاحب موقعیت میشدند همین موضوع که گلزنان برتر مسابقات هر کدام تنها موفق به ثبت 10 گل در طول یک دوره شده اند خود شاهدی بر تدافعی بودن جام دوم است .

 از نکته مثبت این دوره , اهدای جام مسابقات به تیم قهرمان در موعد مقرر بود ... ضمن اینکه تیم قهرمان دوره اول ( پرسپولس ) در دیدار همه بیستم دور دوم , جام بدست شد . کاپ مسابقات حدود یک هفته پیش از اهدای ان به تیم پرسپولیس ( هفته بیستم ) روز بیست و پنجم آبان ماه حاضر و در اختیار مقامات فدراسیون فوتبال قرار گرفت .

جام تخت جمشید   * سرانجام روز شنبه 25 آبان ماه 1353 ( پس از گذشت یازده ماه از تحویل طرح , به سازندگان ) جام نقره ای مسابقات , مهیا گردید و پس از گذشت هشت روز  , که در اختیار هیئت فوتبال تهران بود ,  به مسئولان باشگاه پرسپولیس ( فاتح نخستین دوره مسابقات ) تحویل گردید  ... این نخستین تصویری است که از کاپ مسابقات در نشریات وقت به چاپ میرسد  . 

 

 # آمار و ارقام جام دوم تخت جمشید :

 

 * تعاد تیم ها       : 12 ( 7 تیم تهرانی و 5 تیم شهرستانی )

 * شیوه              : دوره ای ( یک گروه ) 

* مدت برگذاری  :  217 روز ( آغاز شانزدهم اسفند  1352  تا  بیست و هفت آذر ماه 1353 )

* تعداد مسابقات   :  132 بازی و ثبت 267 گل ( 2/02 گل برای هر دیدار )  

* قهرمان           :  تاج

 

* آقای گل جام دوم تخت جمشید :

* 10 گل :  غلامحسین مظلومی  ( تاج )  - عزیز اسپندار ( ملوان )                          

* 9 گل   :  اصغر شرفی ( پاس )                              

* 8 گل   : غفور جهانی ( ملوان ) - مسعود آذری ( راه آهن ) 

* 7 گل   :  علی پروین (  پرسپولیس ) - علی نیاکانی ( ملوان ) - اسماعیل حاج رحیمی پور ( پرسپولیس )

* 6 گل   : ذوالفقار نظام آزادی ( صنعت نفت آبادان ) - حمید شهبازی ( آب و برق ) علیرضا عزیزی ( هما ) - حسین کلانی ( پرسپولیس ) و علیرضا خورشیدی (هما )

* 5 گل  : علی جباری ( تاج ) - حسن ابراهیمی ( بانک ملی ) - مسعود مژدهی ( تاج ) - غلام کیانپور ( عقاب )

 

 

* بالاترین در آمد باشگاه ها :

پرسپولیس                               9/853/686  ریال ( نهصد و هشتاد و پنج هزار و سیصد و شصت و هشت تومان )

تاج                                        7/645/809  ریال ( هفتصد و شصت و چهار هزار و پانصد و هشتاد  تومان )

هما                                        5/521/672 ریال  ( پانصد و پنچاه و دو هزار و صد و شصت و هفت تومان )

پاس                                       5/019/582  ریال ( پانصد و یک هزار و نهصد و پنجاه و هشت تومان )

عقاب                                     4/154/900 ریال  ( چهار صد و پانزده هزار و چهار صد و نود  تومان ) 

ملوان                                     3/451/760 ریال  ( سیصد و چهل و پنج هزار و صد و هفتاد و شش تومان )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 * جام سوم تخت جمشید :

 

 جام سوم یک رقابت پایاپای میان فوتبال  آماتور با فوتبال نیمه حرفه ای , بود  ..... در همین راستا تیم فوتبال باشگاه هما ( گارد سابق )  تبلور یک فوتبال پاک بود که , از بزرگانی چون تاج ( مدافع عنوان قهرمانی ) و امکانات بی نظیرش و سپس پاس , باشگاه همواره شایسته فوتبال ایران پیشی گرفت و چنانچه در میانه فصل , به تورنمنت ریاست جمهوری کره جنوبی ( تایگر کاپ ) اعزام نمیشد , چه بسا در پایان  , قهرمانی جام سوم را جشن میگرفت چرا که سفر به شرق دور مصدومان بسیار روی دست هما گذاشت , تا  قادر به همراهی کامل تیم خود  نباشند  ظهور یک پدیده  در نوک پیکان خط حمله هما , تحت نام ناصر نورایی بعنوان آقای گل مسابقات , نشان از روحیه تهاجمی هما و ارائه فوتبالی زیبا و تماشاگر پسند دارد ...

ناصر نورایی

  * ناصر نورایی مهاجم کم نام و نشان باشگاه هما , حیرت  کارشناسان را برانگیخت ......  او نه تنها آقای گل ایران شد , بلکه با 18 گل زده حد نصاب جدیدی را برای فوتبال ما , برپا نمود ... نکته قابل تامل انکه نورایی  تا هفته ششم ( یک چهارم طول بازیها ) هیچگونه توفیقی نداشت , اما ناگهان چهره نمود و در پایان , سلطان گل جام سوم تخت جمشید , نام گرفت  . 

 

   پرسپولیس , قهرمان مسابقات نیز , تجربه ای متفاوت را پشت سر گذارد ....  آنها همایون بهزادی را جانشین مربی انگلیسی ( آلن راجرز ) نموده  و , برغم کسب نتایج قابل قبول , یک شکست تلخ را در دربی دور رفت پذیرا شدند . باختی که آبستن حوادث شد و سبب جابجایی او با بیوک وطنخواه پیش از پایان نیمفصل اول شد  رکورد رویایی سرخپوشان در حفظ دروازه ( بمدت 847 دقیقه  که همچنان پابر جاست ) موجب شد تا انها از هفته بیستم, تنها صدرنشین مسابقات باشند و با تداوم نتایج مثبت تا هفته بیست و پنجم , بی رقیب بسوی قهرمانی گام بردارند آن چنانکه در نیمفصل دوم نزول گلزن اول پزسپولیس ( صفر ایرانپاک ) نیز , مانعی بر سر راه کسب عنوان قهرمانی آنان , نبود  .... 

 

  پاس تیم سوم رده بندی ... انها همانند پرسپولیس ( قهرمان ) بدشواری گل میخوردند اما , به همان سختی نیز گل میزدند حدود 10 هفته دوری از گل  همسان یک کابوس , برای پاس بود که در نهایت ملیپوش شایسته آنها , محمد صادقی تا حدودی چاره کشای تیمش شد .

 آبی ها ( تاج ) برغم انتظار یک فصل خوشایندی را تجربه نکردند حضور بیش از 10  ملیپوش و بهره مندی ازچهره های مستعد  , بدبین ترین افراد نیز متقاعد نمی ساخت که در جایگاه چهارم رده بندی بایستند بویژه آنکه در پایان  دور رفت ,به یک پیروزی شیرین و دلچسب برابر رقیب سنتی نیز دست یافتند .... متاسفانه نتایج تاج در جام چهارم , سرانجام زمینه کوچ چند تن از ستاره های  فوتبال ایران را از میان آبی های تهران , فراهم ساخت .... ملوان نیز با برخورداری از  یک خط حمله آتشین اما , استحکام لازم را در خط دفاع نداشت تا بتواند به جایگاه شایسته ای در جدول رده بندی دست یابد و بدین صورت نیز صنعت نفت ... آبادانی ها فصل را درخشان اغاز نموده و حتی برای چند هفته  نیز صدرنشین مسابقات شدند اما در میانه فصل  با بروز اختلافات , از شرایط آرمانی دور شده و هنگامی اتخاد و همبستگی میانشان شکل گرفت که فصل , در شرف پایان بود .

 یکی از نکات قابل توجه سومین دوره  جام  تخت جمشید , بازگشت مجدد دارایی  باشگاه محبوب و قدیمی پایتخت بود که پس از گذشت هفت سال بار دیگر خود را به سطح اول فوتبال ایران می رساند  .... چهره درخشان تاریخ فوتبال , استاد جلال طالبی , رهبری فیروزه ای پوشان را در دستان خود گرفت و با تکیه بر آموخته هایش , یک فصل نسبتا موفق را تجربه نمود  .

  بطور کلی افزایش تیمهای حاضر در جدول مسابقات ( از 12 به 16 تیم ) مهمترین شاخصه جام سوم تخت جمشید بود .....  بسط و گسترش جاذبه های فوتبال به کلیه نقاط کشور , هدف اصلی این طرح بود که تا حدودی نیز , موفق بنظر می آمد چرا که استانهای خراسان و شیراز , برای نخستین بار طعم حضور در مسابقات را چشیدند و نیز تیم محبوب تبریز ( تراکتورسازی ) نیز نخستین حضورش را تجربه کرد و از سوی دیگر موازنه میان تیمهای شهرستانی و تهرانی ( 8 برابر 8 )  برقرار شد .

 نکته قابل توجه دیگر , افزایش دوبرابری در آمد اغلب باشگاه هاست ....آنچنان که در آمد  آنها گاه بیش از مجموع در آمد  دو دوره نخست بود . افزایش تماشاچی فوتبال در تهران , براستی حیرت کلیه کارشناسان را بر انگیخت و در شهرستان ها نیز  سطح توجه و رغبت عمومی به مقوله فوتبال باشگاهی افزایش یافت . که جملگی مرهون طرح شانزده تیمی و دوبرابر شدن تعداد مسابقات , بود .

 

 

 * آمار و ارقام جام سوم تخت جمشید :

 

 * تعداد تیم ها     :  16 ( 8 تیم تهرانی و 8 تیم شهرستانی )

* شیوه              : دوره ای ( یک گروه )

* مدت برگذاری  :  275 روز ( آغاز شانزدهم اسفند  1353  تا  بیست و دو آذر ماه 1354 )

* تعداد مسابقات   : 240 بازی و ثبت 415 گل ( 1/73 گل برای هر دیدار )  

* قهرمان            : پرسپولیس

* سقوط کننده ها   : تراکتور سازی - راه آهن

 

 

* آقای گل جام سوم تخت جمشید :

 

* 18 گل  :  ناصر نورایی ( هما )                             

* 11 گل  :  علی نیاکانی ( ملوان ) - ذوالفقار نظام آزادی ( صنعت نفت ) - محمود ابراهیم زاده ( ابومسلم )                             

 *10 گل  :  صفر ایرانپاک (  پرسپولیس ) 

 * 9 گل   : رحیم مهنمای اقدم ( تراکتورسازی ) - عزیز اسپندار ( ملوان ) - حمید شهبازی ( نیرو ) 

* 8 گل    : غلامحسین مظلومی ( تاج )

* 7 گل    : غفور جهانی ( ملوان ) - محمد صادقی ( پاس ) - پرویز قلیچ خانی ( دارایی ) - علیرضا عزیزی ( هما ) - جهانگیر فتاحی ( پرسپولیس ) - مسعود مژدهی ( تاج ) - زاون عنبرچیان ( آرارات )

* 6 گل    : رضا صفا پور ( سپاهان ) - عباس رجبیه فرد ( بانک ملی ) - علیرضا خورشیدی ( هما )

* 5 گل    : اسماعیل حاج رحیمی پور ( پرسپولیس ) - حسن روشن ( تاج ) - علیرضا حیدری ( برق شیراز ) - نوری خدایاری ( نیرو اهواز ) - رسول دره شوریان ( برق شیراز ) - مجید تشرفی ( ابومسلم ) - محمود ساطری ( راه آهن )

 

* بالاترین در آمد باشگاه ها :

پرسپولیس                            18/792/916  ریال ( یک ملیون و هشتصد و هفتاد و نه هزار دویست و نود و یک تومان )

پاس                                    7/332/777   ریال ( هفتصد و سی و سه هزار و دویست و هفتاد و هفت تومان )

هما                                     7/018/882   ریال ( هفتصد و یک هزار و هشتصد و هشتاد و هشت تومان )

دارایی                                 5/758/328   ریال ( پانصد و هفتاد و پنج هزار و هشتصد و سه و دو تومان )

آرارات                                5/131/840   ریال ( پانصد و سیزده هزار و صد و هشتاد و چهار تومان )

بانک ملی                             4/339/046   ریال ( چهارصد و سی و سه هزار و نهصد و چهار تومان ) 

ملوان                                  4/329/320   ریال ( چهار صد و سی و دو هزار و نهصد و سی و دو  تومان )                               

تاج                                     3/101/983   ریال ( سیصد و ده هزار و صد و نود و هشت  تومان )

 

 نکته :  افزایش دو برابری درآمد باشگاه پرسپولیس و کاهش شدید در آمد باشگاه تاج -  ارقام بر اساس داده های فدراسیون فوتبال می باشد . آمار  نشان میدهد که , در آمد برخی باشگاهها از بخش بلیط فروشی , بیش از مجموع  درامد آنها طی دو دوره نخست بوده است .  

 

 

 

 

 

 

 

---------------------------------------------------------

 

* جام چهارم تخت جمشید .....

 

  سرانجام جام نقره ای از دست سرخابی های تهران خارج و پیش پای  باشگاه پاس شهربانی , نشست .......آمار و ارقام ها , بار دیگر سیر صعودی دارند .. تعداد تماشاگر , در آمد ها .....

 پاس , تیم حسن اقای حبیبی براستی که شایسته ترین بود , یک دسته بازیکن که همچون یک هنگ نظامی , منظبط و مطیع , تابع دستورات مربی بودند . در آغاز اما پاس در قد و قواره قهرمانی نشان نمیداد ولی از میانه بازیها , شرایط تغییر کرد و پاس در مسیری قرار گرفت که  پایانش قهرمانی ایران بود ... موفقیتی کم نظیر از بعد هزینه , با بودجه ای ماهیانه 26 الی 28 هزار تومان , که در مقام مقایسه با  رقبا ,  یک شاهکار بنظر می رسید .

 از نقطه نظر برگزاری , چهارمین دوره جام تخت جمشید , بدون تغییر و همانند دوره سوم , برگزار شد که , همین نکته نشان از دستیابی به موفقیت در راستای هدف فدراسیون فوتبال ( همانا گشترش و تعمیم فوتبال به تمام نقاط ایران ) می باشد  .  

 رقابتهای جام چهارم یک سورپرایز ویژه , با خود بهمراه داشت ............. بازگشت شاهین , تحت نام شهباز آنچنان فضای فوتبال باشگاهی را تخت شعاع  قرار داد که بسیاری از کارشناسان پیشبینی میکردند  که از این پس , هواداران محبوبترین باشگاه (  پرسپولیس ) به دو دسته ( شاهینی - پرسپولیسی ) تقسیم شوند ! ..... از انجا که تعدادی از بهترین ستاره های پرسپولیس نیز به باشگاه شهباز پیوستند این گمان بیش از پیش , تقویت میشد . سپس کار به اعلان و فراخوان و ....  کشیده شد و گاه  لیدر ها , سر خود  بنمایندگی از سوی هواداران  در مطبوعات وقت  فراخوان میدادند و .... !! 

 از سوی تاج , دیگر باشگاه محبوب شهر تهران با  دگرگونی بزرگ روبرو شد ....... کسب نتایج نامطلوب و کاهش شدید در آمد بلیط فروشی , مدیران را مصمم ساخت تا با افزایش دستمزدهای ستاره های ملی ,  مخالفت کنند و همین نکته  زمینه جدایی تعدادی از بهترین بازیکنان تاح را , فراهم ساخت . مقصد انها  , شهباز  بود . 

 بر این اساس شهباز تازه صعود کرده ,  تجهیز شده با ستارگان سرخابی , تماشایی ترین ویترین جام چهارم لقب گرفت و همگان  , چشم انتظار اغاز بازیهای انها  .....   شاخص دیگر ,  بازگشت دوباره و  پر فروغ مهاجم بزرگ فوتبال ایران  , غلامحسین مظلومی  بود ...... که همسان یک هدیه نفیس فوتبالدوستان را مسرور ساخت . آمار گلزنی او که از دوسال پیش  در مسیر یک سیر نزولی قرار گرفته بود  کارشناسان را متقاعد ساخته بود که فوتبال اش بمرور رو به پایان است اما باشگاه  شهباز , بلطف وجود او که  بخوبی از سوی دو مهاجم کناری ( رضا عادلخانی و علی حیدری )  تغذیه میشد نه تنها  صاحب بهترین خط حمله باشگاههای ایران شد   بلکه , عنوان ارزشمند آقای گلی را نیز  بنام باشگاه خود نمود  ... 

غلامحسین مظلومی

  * مهاجم صاحبنام تاریخ فوتبال ایران , زنده یاد غلامحسین مظلومی بازگشتی بس پر فروغ داشت ... او با ثبت 19 گل علاوه بر کسب عنوان اقای گلی , برای فوتبال باشگاهی ایران  حد نصابی جدید برپا نمود .... شاخصی که , بمدت  18 سال  پا بر جا ماند  . 

 

 صنعت نفت برخلاف انتظار فصل موفقی را تجربه نکرد و تنها دم مسیحای استاد زنده یاد پرویز دهداری آنها را از تنگنا رهایی بخشید  .... برق شیراز با تکیه بر دانش استاد عباس رضوی علیرغم بازی زیبا اما بسختی خود را در جدول رقابتها حفظ کرد  ذوب اهن اصفهان  در ابتدای فصل نمایشی دلپذیر داشت اما بمرور تحلیل رفت و در پایان با دشواری در جدول مسابقات باقی ماند . اشکال ذوب اهن آن بود که بیشتر به کار رقابت با رقیب همشهری خود می اندیشید ! .... تا رتبه های بالای جدول ...

و سپاهان که در پایان فصل روزهای دشوار را سپری کرد ... اختلاف سلیقه میان مربی و مسئولان , توان سپاهان را گرفت و بدینسان نماینده محبوب استان سپاهان  نزول نمود تا آنجا که بدشواری در جدول باقی ماند ...

 آرارات , باشگاه محبوب ارامنه , در آغاز فصل با زنده یاد منصور امیر آصفی خوش درخشید ..... اما انها به همان معضلی دچار شدند که خود فصل پیش نصیب  راه آهن ساخته بودند .... فصل گذشته آرارات با ارائه بازیهای درخشان در پایان فصل , راه آهن را به دسته دوم فرستادند و حال خود با بازیهای درخشان بانک ملی , اینبار خود راهی دسته دوم جام تخت جمشید شدند رفتن امیر اصفی از باشگاه , تغییر هیئت مدیره  و دگرگونی سه باره درکادر کمیته فوتبال آرارات , زمینه سقوط تیم خوش ترکیب و محبوب ارامنه را فراهم ساخت  

 ابومسلم , شجاعان فصل پیش , بسیار تحلیل رفته به میدان آمدند و سرانجام نیزتسلیم تقدیر خود شدند .... خط دفاع آنها که متکی به مهره ارزنده چون مسیح نیا بود تنها 56 دقیقه از وجود او بهره برد و پای او  در بازی  هفته نخست برابر ماشین سازی  آنچنان آسیب دید که تا روزهای پایان فصل به بازی ها باز نگشت از سوی دیگر رهبری نادرست , ناسازگاری بازیکنان که باشگاه را تا مرز انحلال  در میانه بازیها پیش برد هولناک ترین ضربه ها را به بازیکنان جوان ابومسلم زد . تا سرانجام همچون آرارات به دسته پایینتر سقوط کند . 

 اما بی تردید شجاع روزهای پایانی جام چهارم , بانک ملی بود که با دشواری بسیار و تلاشی تحسین برانگیز توانست   در واپسین روزها  از بزرگانی چون پرسپولیبس و هما امتیاز بگیرد و تحت رهبری استاد رجب فرامرزی همچنان  در جدول رقابتها باقی بماند . 

 

 

* آمار ارقام جام چهارم تخت جمشید :

 

 * تعداد تیم ها     :  16 ( 8 تیم تهرانی و 8 تیم شهرستانی )

* شیوه              : دوره ای ( یک گروه )

* مدت برگذاری  :  281 روز ( آغاز چهاردهم اسفند  1354  تا  بیست و شش آذر ماه 1355 ) با یک وقفه 75 روزه

* تعداد مسابقات   : 240 بازی و ثبت 372 گل ( 1/54 صدم گل برای هر بازی )  

* قهرمان           : پرسپولیس

* صقوط کننده ها : آرارات - ابومسلم مشهد 

 

 

* آقای گل جام چهارم تخت جمشید :

19 گل   : غلامحسین مظلومی ( شهباز )

9 گل     : غفور جهانی ( ملوان بندر انزلی )

7 گل     : حسین فرکی ( پاس ) - حبیب شریفی ( پاس ) - ناصر نورایی ( هما ) - هادی نراقی ( تاج ) - حسین حافظی ( نیرو )

6 گل     : حسن روشن ( تاج ) - زاون عنبرچیان ( آرارات ) - علی پروین ( پرسپولیس ) - مهدی ویسی ( ذوب آهن ) - حسین بهاریان ( صنعت نفت ) - عزیز اسپندار ( ملوان بندر انزلی ) - پرویز قلیچ خانی ( دارایی ) 

* 5 گل  :مسعود مژدهی ( تاج ) -  محمود خوردبین ( پرسپولیس ) - محرم عاشری ( تاج ) - مائیس میناسیان ( پاس ) - رضا عباسی ( راه آهن ) - علیرضا رحیمی ( سپاهان ) - علی حیدری ( شهباز ) - حمید شهبازی ( نیرو )  

 

 

* بالاترین در آمد باشگاه ها :

 

پرسپولیس                               18/138/183  ریال ( یک ملیون و هشتصد و سیزده هزار و هشتصد و هجده  تومان )

تاج                                        13/636/673 ریال  ( یک ملیون سیصد و شصت و سه هزار و ششصد و شصت و هفت تومان )

پاس                                       9/746/281   ریال  ( نهصد و هفتاد و چهار هزار و ششصد و بیست و هشت تومان )

ماشین سازی تبریز                    9/632/920   ریال  ( نهصد و شصت و سه هزار و دویست و نود و دو تومان )

هما                                        8/605/012   ریال ( هشتصد و شصت هزار و پانصد و یک  تومان )

دارایی                                    8/112/460   ریال ( هشتصد و یازده هزار و دویست و چهل و شش هزار تومان )

شهباز                                     7/571/691  زیال ( هفتصد و پنجاه هفت هزار و صد و شصت و نه تومان )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

------------------------------------------------------------

 

* جام پنجم تخت جمشید ........

 

 جام نقره ای , سرانجام برای دو دوره متوالی در معیت یک باشگاه باقی ماند تا باشگاه پاس , صاحب یک رکورد جاودانه باشد . شاگردان استاد حسن حبیبی نه آنچنان مقتدرانه چون دوره پیش  ,  اما همچنان شایسته و  در رقابتی نفسگیر با یک پرسپولیس احیاء شده , و ملوان مدعی , بر صدر جدول نشستند و در واپسین روز ,  آخرین جشن قهرمانی جام را , برپا ساختند  ....

 6 هفته مانده به پایان  , جام پنجم تنها دو مدعی اصلی داشت پاس و ملوان ....... سیپد پوشان ملوان تحت رهبری استاد بهمن صالح نیا  بر صدر جدول  تکیه زده و همگان را امیدوار نمودند , که شاید بزودی جام تخت جمشید, شاهد یک شگفتی بزرگ باشد . اما دو شکست دور انتظار ملوان پایانی بود بر تئوری قهرمانی آنها .... و از سوی دیگر پاس تیم دوم جدول , بناگهان با افت مواجه شد و با کسب نتایجی دور از انتظار , یک فرصت عالی را برای پرسپولیس محیا ساخت تا هر آنچه که در نیمفصل نخست از کف داده  , بار دیگر بدست اورد و  در قد و قواره  یک مدعی درجه اول به صحنه رقابت , باز گردد ... چنین شد که دو هفته مانده به پایان  دو باشگاه پاس و پرسپولیس مدعی اصلی بودند . بگونه ای که  اقبال پرسپولیس ها   بیش از رقیب اش  بنظر می رسید 

 اما برغم انتظار ها , پاس در دو بازی آخر , بسیار فکور و حساب شده بمیدان رفت و بر خلاف آنها , پرسپولیس بی برنامه و احساسی .... بویژه در بازی سرنوشت ( روز آخر هفته سی ام )  . که پاس با یک تساوی قهرمان بود و پرسپولیس تنها با کسب یک پیروزی   ....  که تساوی بدون گل , رای به قهرمانی پاس داد . 

 پرسپولیس ...... محبوب پایتخت یک فصل دشوار را پشت یر گذاشت .  سقوط آنها تا رتبه نهم جدول ( هفته دوازدهم ) را هیچکس باور نداشت . اما درایت یک مدیر کاردان آنها را چنان با صحنه رقابتها بازگرداند که نه تنها از مدعیان نخست  قهرمانی باشند بلکه بار دیگر بهترین خط حمله ایران را بنام خود کنند عنوانی که پیش از ان در جامهای اول و دوم تنها به انها اختصاص داشت .

   

 

 ملوان  فاتح نخستین دوره جام حذفی , براستی تحسین کارشناسان را برانگیخت ...... قوی سپید , از ابتدا با تکیه بر قابلیتهای فرزندان شایسته انزلی در رده تیمهای  پیشتاز  قرار گرفت و کیفیت بالای خود را تا روزهای واپسین حفظ نمود  تا سرانجام صدرنشین رقابتها نیز باشد . اما یک شکست دور انتظار برابر برق شیراز آنها را از مسیر قهرمانی دور ساخت با اینحال ملوان با بهره مندی از شرایط آرمانی عزیز اسپندار ( آقای گل مشترک دومین دوره جام تخت جمشید ) توانست به  عنوان ارزشمند آقای گلی رقابتها دست یابد .

 و تاج , باشگاه بزرگ و جوان شده پایتخت ... تحت هدایت یک مربی خلاق ( ولادیمیر جگیج ) به نتایج خیره کننده دست یافت .... بردهایی کم سابقه و پر گل برابر بزرگان تهرانی ( پرسپولیس - پاس و دارایی ) در حد یک شاهکار بود اما , آنها چنان جوان و کم تجربه بودند که قدر این پیروزیها را ندانند و اندوخته های  خود را به سایرین واگذار کنند با اینحال تیم مستر جگیج فوتبال را زیبا و روان بازی میکرد و همگان را به ظهور  یک تاج بزرگ ,  در فصول اینده امیدوار ساخت .

دیگر پدیده شهرستانی جام پنجم  , باشگاه محبوب تراکتور سازی بود که تحت هدایت استاد بزرگ زنده یاد حسین فکری فوتبالی , ارائه گر یک فوتبال  زیبا و تماشاگر پسند بود . نماینده تبریز که از دسته دوم آمده بود از همان ابتدا  که  پرسپولیس را در تهران تا دقیقه 87 شکست داده بود , نشان داد که دیگر ان تیم جام سوم نیست و با توپ پر به صحنه رقابت باز گشته و ....

   

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                              در حال تکمیل .................................................................................... Loading

 

جام تخت جمشید

  * لگو و نشان رسمی مسابقات فوتبال جام تخت جمشید ............. منبع : کتاب فوتبال ایران , تالیف فدراسیون فوتبال ایران ( 1355 )

 

 

جام تخت جمشید

 * جشن اولین دوره مسابقات جام تخت جمشید - جام بر دستان پرسپولیسی ها.... بترتیب از راست : حسین کلانی - بیوک وطنخواه - محمدرضا خلعتبری و محراب شاهرخی  ( یکشنبه سوم آذر 1353 ) جام اول با حدود یازده ماه تاخیر , به تیم قهرمان تحویل داده شد . عکاس استاد علی کاوه  

 

جام تخت جمشید

  * جشن دومین دوره مسابقات جام تخت جمشید - جام بر دستان تاجی ها ..... بترتیب از راست : کارو حقوردیان - غلامحسین مظلومی سعید باغوردانی - کاپیتان علی جباری - عباس نوین روزگار و  آندرانیک اسکندریان ( چهارشنبه 27 آذر 1353 )  جام بموقع و درست در پایان آخرین دیدار به تیم قهرمان تحویل داده شد . عکاس  استاد علی کاوه 

 

 جام تخت جمشید

 * جشن چهارمین دوره مسابقات جام تخت جمشید - جام در میان پاسی ها , شاگردان عالیجناب حسن حبیبی شایسته ترین بودند ( جمعه 15 مهر 1356 ) جام چهارم نیز با تاخیر 9 ماهه به تیم قهرمان تحویل داده شد ( مدت تاخیر 294 روز )

 

 

جام تخت جمشید

  * جشن قهرمانی پنجمین دوره جام تخت جمشید - جام بار دیگر در میان یاران پاس قرار دارد ( جمعه 7 دی ماه 1356 ) جام برای بار دوم در موعد مقرر پایان آخرین دیدار ,  به تیم قهرمان تحویل داده شد .

 

 

 

جام تخت جمشید

  * آخرین تصویری که از کاپ مسابقات جام تخت جمشید در اختیارمان قرار گرفت   ... مهدی زارعی , دوست و همراه همیشگی مجموعه جام تخت جمشید  اواسط سال 91 , در موزه باشگاه پاس قوامین عکسی با آن بیادگار گرفت .... این کاپ ارزشمند امروز نیز , همچنان در اختیار موسسه فرهنگی ورزشی آموزشی پاس قوامین می باشد اما متاسفانه بدلیل پاره ای , بد سلیقگی ها در معرض دید عموم نیست و گویا , در  انبار مجموعه قرار دارد و  تلاشهای ما جهت تصویر برداری از آن نیز , بی نتیجه ماند ....  امید است که در آینده مسئولان محترم مربوطه ,  به اینگونه موارد تاریخی توجه بیشتر مبذول دارند .

  البته  تصویر قدری با نمونه اصلی  متفاوت , بنظر میرسد چرا که زوایای آن در عکس  قدری ناهمگون و لایه های برنجی آن بنظر متفاوت از نمونه اصلی است شاید هم نمونه مشابهی , بجهت حفظ و ایمنی , ساخته شده باشد ....  ضمن انکه طبق منابع موثق روی پایه ان نام تیمهای قهرمان مسابقات حک شده , که این مطلب به چشم دوست عزیز ما ( مهدی زارعی ) نیامده بود !