A+ R A-

تبلیغات

رجیران

جام تخت جمشید

جام تخت جمشید

 

 جام تخت جمشید ( Takhte Jamshid Cup )

 جام تخت جمشید , زیباترین کالای تاریخ ورزش ایران , پیوندی میان تاریخ , هنر و  ورزش  .....

 

 از میانه سال 1351 و با تغییراتی وسیع در راس هرم ورزش ایران , لزوم ایجاد  لیگ سراسری فوتبال احساس میشد تورنمنتی که بتواند بر خلاف دوره های گذشته , کلیه مناطق ایران را پوشش دهد  ... تجربه ناموفق جام منطقه ای ( بویژه دور اول که بهیچ عنوان لایق نام لیگ سراسری نبود ) و نیز شیوه برگذاری آن هرگز نمیتوانست در راستای انتقال موج فوتبال به تمامی نقاط ایران باشد . بدین سبب فدراسیون وقت در حرکتی شجاعانه تصمیم به برگذاری مسابقاتی تحت نام جام تخت جمشید گرفت تا فوتبال ایران تا حدودی به ارزوی چندین ساله خود که همانا وجود لیگی منسجم بود , برسد .

 گزینش جمعی از کارشناسان تحت عنوان کنگره جام تخت جمشید ,  جهت وضع قوانین و اتخاذ تصمیمات کلان , از دیگر تمهیدات فدراسیون وقت در راستای انسجام بیشتر مسابقات بود ... در  جلسات کنگره که همواره چند روز پیش از آغاز مسابقات برگذار میشد , نمایندگان فدراسیون - کمیته داوری - تیمهای ملی و سپس  نماینده باشگاهها ( هر باشگاه یک تن )  حضور می یافتند ... . یکی از تصمیمات مهم کنگره , در باب تقسیم در امد و اختصاص هزینه های بلیط فروشی به یاشگاهها بود . بگونه ای که  تیم برنده 60 درصد - در صورت تساوی هر یک از دو تیم 50 درصد و تیم بازنده 40 درصد  دریافت مینمود یکی از اشکالات این تصمیم این بود که تیمهای ضعیفتر تمایل استفاده بیشتری از سیستمهای دفاعی برای کسب تساوی داشتند و این امر موجب شدکه در دوره های بعدی بشدت از میزان گلزنهای زدهکاسته و  تعداد تساوی ها فزونی یابد .

 

 

 جام تخت جمشید (Trophy)

 فدراسیون وقت در کمال خوش سلیقگی تصمیم به ساخت نمادی منحصر بفرد و با شکوه گرفت تا سمبلی برای نخستین لیگ منسجم فوتبال ایران باشد سپس با انتشار یک قراخوان از تمامی طراحان درخواست نمود که طرح های خود را به فدراسیون ارسال کنند مدت سه ماه را نیز برای فراخوان تعیین نمود از میان صد ها نامه ارسالی , طرح یک جوان خوش ذوق بنام مهندس بهروز موسوی مورد تایید کارشناسان قرار گرفت . ایده ای که وام گرفته از معماری ایران باستان و ستونهای بنای سنگی , تخت جمشید بود  که به عقیده طراح  , همچون نمونه حقیقی آن  مظهر پایداری و استقامت ,  در ورزش بشمار میرفت  .

جام تخت جمشید

  * مهندس بهروز موسوی , طراح کاپ ( Trophy ) جام تخت جمشید به همراه طرح اولیه که در پشت سر وی قرار دارد ( دیماه 1352 )

 

 

 جام اول :

 

 دوره اول مسابقات جام تخت جمشید را میتوان جام سرخابیها نامید آنها  با بهره وری از ملیپوشان خود اقتداری بی چون و چرا داشتند برتی که هر چه به دوره های پایانی نزدیک میشویم با حضور تیم های شایسته شهرستنی کاهش می یابد بردهای پر گل آنها در دوره های بعدی تکرار نشد و توازن قوا میان تیمها تا حدودی بر قرار گردید ...

 حضور ملوان بندرانزلی و تیم تازه تاسیس صنعت نفت , اتفاقی خجسته برای فوتبال ایران بود ملوانان با کسب عنوان پنجمی ( بهترین تیم شهرستانی ) نشان دادند که شایسته حضور در مسابقات سراسری  بوده اند از سوی دیگر رقیب اصلی آنان , صنعت نقت ( تیم منتخب از میان چهار باشگاه آبادانی  تاج - کارگر - جم و شیشه گاز ) نیز حضوری شایسته داشت .....

 

   آمار و ارقام جام اول تخت جمشید 

 * با حضور دوازده تیم در یک گروه ( 7 تیم تهرانی و 5 تیم شهرستانی )

* مدت برگذاری 217 روز ( آغاز هشتم تیرماه 1352  تا چهاردهم دیماه 1352 )

* تعداد مسابقات 132 بازی و ثبت 307 گل ( 2/32 گل برای هر دیدار )  

* قهرمان پرسپولیس 

 

* آقای گل جام اول تخت جمشید:

* غلامحسین مظلومی  (تاج )                          15 گل

* غفور جهانی           ( ملوان بندرانزلی )         13 گل 

* سیاوش حیدری     ( ذوب آهن )                    10 گل

* فریبرز اسماعیلی  ( عقاب   )                         8 گل

* حسین کلانی       ( پرسپولیس )                      8 گل

* علی جباری        ( تاج  )                             8 گل

* صفر ایرانپاک    ( پرسپولیس )                      8 گل     

 

* فوتبالیست برگزیده :

* اکبر کارگرجم  - چهره برگزیده سال               ( تاج )

* ناصر حجازی - برترین دروازه بان  ( تاج )

 * علی پروین و محمد صادقی  مشترکا برترین هافبک   ( پرسپولیس و پاس ) 

 * محمدرضا عادلخانی و اسماعیل حاج رحیمی پور مشترکا برترین مهاجم ( تاج و پرسپولیس )

* آلن راجرز     - برترین مربی        ( پرسپولیس )

( توضیح : گزینش های نفرات برتر بر اساس نظر سنجی نشریه دنیای ورزش در پایان جام اول تخت جمشید )

 

 

 

جام دوم تخت جمشید :

جام دوم نیز در دستان سرخابی هاست اما حضور یک تیم منسجم , موازنه صدر جدول را بر هم میزند ... هما ( گارد سابق ) در نخستین حضور تخت جمشیدی تحسین همکان را بر می انگیزد شاگردان استاد پرویز دهداری , پاس قطب سوم فوتبال ایران را به زیر میکشند و اگر قدری خوش شانس بودند در جایگاه دوم قرار میگرفتند تیمی یکدست , که با مرواریدی بنام علیرضا عزیزی , فوتبالی تماشاگر پسند ارائه میداد ...

 عقاب تیم شایسته دیگر فوتبال ایران وضعیتی مبهم داشت اختلافات درونی بزرگترین سد راه آنان بود تا سقوط به میانه های جدول را تجربه نمایند صنعت نفت ابادان باز هم یکی از تیمهای موفق مسابقات بود با این تفاوت که آنها توانستند  عنوان بهترین تیم غیر تهرانی مسابقات را در رقابتب تنگاتنگ با ملوان بدست آورند ... ملوان نیز همچنان داعیه بزرگی داشت و با طلوع مهاجمی گلزن بنام عزیز اسپندار ( آقای گل مسابقات ) تچربه موفق را پشت سر گذرانید ...

 اما تیم قهرمان ( تاج ) یک نیمفصل رویایی را پشت سر گذراند کسب ده پیروزی از یازده دیدار ( تنها یک تساوی ) خیره کننده ترین شروع در تاریخ لیگ ایران است با حد نصاب 1/90 امتیاز به ازای هر بازی ( هر برد 2 امتیاز ) شاخص قهرمانی آبی ها بود ... سرخپوشان نیز که نتوانستند از مقام قهرمانی خویش دفاع کنند با اختلاف دو امتیاز , در جایگاه دوم رده بندی ایستادند ... اختلاف میان چند تن از بزرگان تیم در میدان , بزرگترین سد , در جهت تکرار مقام قهرمانی آنان بود چرا که با مصدومیت ناصر حجازی ( دروازه بان تاج ) و عدم نتیجه گیری آبی پوشان در نیمفصل دوم , همانند نیمفصل اول , انان فرصت جبران عقب ماندگی خود را داشتند .

 مهمترین تفاوت میان دوره دوم با دور قبل مسابقات , رویکرد تدافعی تیمها ( بویژه تیمهای صاحب نام بود ) بود که موجب کاهش گل های رد و بدل شده و همچنین چشم نوازی بازیها شد دیگر از بردهای پر گل جام اول چندان خبری نبود و مهاجمان نیز کمتر صاحب موقعیت میشدند همین موضوع که گلزنان برتر مسابقات هر کدام تنها موفق به ثبت 10 گل در طول یک دوره شده اند خود شاهدی بر تدافعی بودن جام دوم است .

 از نکته مثبت این دوره , اهدای جام مسابقات به تیم قهرمان در موعد مقرر بود ... ضمن اینکه تیم قهرمان دوره اول ( پرسپولس ) در دیدار همه بیستم دور دوم , جام بدست شد . کاپ مسابقات حدود یک هفته پیش از اهدای ان به تیم پرسپولیس ( هفته بیستم ) روز بیست و پنجم آبان ماه حاضر و در اختیار مقامات فدراسیون فوتبال قرار گرفت .

جام تخت جمشید   * سرانجام روز شنبه 25 آبان ماه 1353 ( پس از گذشت یازده ماه از تحویل طرح , به سازندگان آن ) جام نقره ای مسابقات , مهیا گردید و پس از گذشت هشت روز  ( که در اختیار هیئت فوتبال تهران بود )  به مسئولان باشگاه پرسپولیس تحویل گردید  ... این نخستین تصویری است که از کاپ مسابقات در نشریات وقت به چاپ میرسد  . 

 

  آمار و ارقام جام دوم تخت جمشید :

 

 * با حضور دوازده تیم در یک گروه ( 7 تیم تهرانی و 5 تیم شهرستانی )

 

* مدت برگذاری 217 روز ( آغاز شانزدهم اسفند  1352  تا  بیست و هفت آذر ماه 1353 )

 

* تعداد مسابقات 132 بازی و ثبت 267 گل ( 2/02 گل برای هر دیدار )  

 

* قهرمان تاج

 

* آقای گل جام دوم تخت جمشید :

* غلامحسین مظلومی                          ( تاج          )                             10 گل

* عزیز اسپندار                                  (  ملوان      )                             10 گل

*  اصغر شرفی                                  ( پاس         )                              9 گل 

* غفور جهانی                                   ( ملوان        )                              8 گل

* مسعود آذری                                   (  راه آهن    )                              8 گل

* علی پروین                                     (  پرسپولیس )                              7 گل

* علی نیاکانی                                    ( ملوان        )                              7 گل

 

 

 

 

 

 جام سوم تخت جمشید :

ذجام سوم بنوعی رقابتی بود پایاپای میان فوتبالی نیمه آماتور و نیمه حرفه ای ..... هما , تبلور یک فوتبال پاک بود که از بزرگان چون تاج ( مدافع عنوان قهرمانی ) و امکانات بی نظیرش و پاس تیمی همواره شایسته فوتبال ایران پیشی گرفت و اگر در میانه فصل , راهی تورنمنت ریاست جمهوری کره ( تایگر کاپ ) نمیشد , چه بسا در پایان قهرمانی فصل را نیز جشن میگرفت چرا که علیرغم کسب تجربه ای ارزشمند از سفر به شرق دور اما , بسیاری از یاران اصلی تیم هما مصدوم و قادر به همراهی کامل تیمشان در نیمفصل دوم نشدند ظهور پدیده ای جدید در نوک پیکان خط حمله هما , تحت نام ناصر نورایی بعنوان آقای گل مسابقات , نشان از روح تهاجمی تیم در جام سوم و تغذیه صحیح مهاجمان آن بود ...

 اما پرسپولیس قهرمان مسابقات نیز تجربه ای متفاوت داشت آنها که فصل را با همایون بهزادی بجای آلن راجرز آغاز نمودند , علیرغم نتایج خوب , یک شکست تلخ را در دربی دور رفت پذیرفتند که در دل خود مشکلاتی را بوجود اورد که مسئولان باشگاه قبل از پایان نیمفصل بیوک وطنخواه ( کمک مربی تیم ) را بجای همایون بهزادی قرار دهند رکورد فوق العاده سرخپوشان در حفظ دروازه خود بمدت 847 دقیقه موجب شد تا انها از هفته بیستم به بعد تنها صدرنشین مسابقات باشند و با تداوم نتایج مثبت تا هفته بیست و پنجم , بی رقیب بسوی قهرمانی پیش روند چنانکه نزول گلزن اول این تیم صفر ایرانپاک در نیمفصل دوم نیز مانعی بر سر کسب عنوان قهرمانی آنان نبود .... 

 

  پاس تیم سوم رده بندی ... انها همانند پرسپولیس ( تیم قهرمان ) کم گل میخوردند اما , به همان سختی نیز گل میزدند حدود 10 هفته دوری از گلزنی همانند یک کابوس برای پاس و ستارگانش بود که در نهایت ملیپوش شایسته این تیم محمد صادقی تا حدودی چاره کشا تیمش شد .

 آبی ها ( تاج ) فصلی خوشایندی را تجربه نکردند حضور بیش از 10 یار ملیپوش در ترکیب آنها بدبین ترین افراد نیز متقاعد نمیکرد که انها در جیگاه چهارم رده بندی قرار بگیرند بویژه آنکه آنها در دور رفت بر رقیب اصلی خود به یک پیروزی شیرین نیز دست یافته بودند .... نتایج تاج در جام چهارم , موجبات کوچ چند تن از ستاره های صاحب نام فوتبال ایران را از ترکیب آبی ها فراهم نمود .... ملوان نی با برخورداری از  یک خط حمله آتشین اما , استحکام لازم را در خط دفاع نداشت تا نتواند به جایگاه شایسته ای در جدول دست یابد و بهمبن شکل صنعت نفت ... آبادانی ها فصل را درخشان اغاز و متی نیز صدرنشین بودند اما با بروز اختلافات در میانه فصل این تیم نیز از شرایط آرمانی اش دور شد و زمانی اتخاد و همبستگی میانشان شکل گرفت که فصل در شرف پایان بود .

 از نکات قابل توجه جام سوم , حضور دوباره باشگاه محبوب و قدیمی پایتخت ( دارایی ) بود که پس از گذشت هفت سال بار دیگر خود را به سطح اول فوتبال ایران رسانده بود  .... چهره ممتاز تاریخ فوتبال ایران , استاد جلال طالبی , رهبری فیروزه ای پوشان را در دست داشت و با تکیه بر آموخته هایش فصلی موفق را تجربه نمود  .

افزایش تیمهای حاضر در مسابقات , مهمترین شاخصه جام سوم بشمار میرفت بسط و گسترش جاذبه های فوتبال به تمام نقاط کشور هدف اصلی این طرح بود که تا حدودی نیز موفق بنظر میرسید چرا که استانهای خراسان و شیراز برای نخستین بار طعم حضور در مسابقات را چشیدند و نیز تیم محبوب تراکتورسازی تبریز نیز نخستین حضورش را تجربه مینمود و از طرفی موازنه تیمهای شهرستانی و تهرانی نیز بصورت نا منصفانه ای , برقرار میشد 

 

  آمار و ارقام جام دوم تخت جمشید :

 * با حضور شانزده تیم در یک گروه ( 8 تیم تهرانی و 8 تیم شهرستانی )

* مدت برگذاری 275 روز ( آغاز شانزدهم اسفند  1353  تا  بیست و دو آذر ماه 1354 )

* تعداد مسابقات 240 بازی و ثبت 415 گل ( 1/73 گل برای هر دیدار )  

* قهرمان  پرسپولیس

 

 

* آقای گل جام سوم تخت جمشید :

 

* ناصر نورایی                               ( هما               )                             18 گل

 

* علی نیاکانی                                 (  ملوان           )                             11 گل

 

*  ذوالفقار نظام آزادی                      ( صنعت نفت    )                             11 گل 

 

* محمود ابراهیم زاده                       ( ابومسلم          )                             11 گل

 

* صفر ایرانپاک                             (  پرسپولیس     )                             10 گل

 

* رحیم مهنمای اقدم                         ( تراکتورسازی )                               9 گل

 

* عزیز اسپندار                              ( ملوان            )                              9 گل

* حمید شهبازی                              ( نیرو             )                              9 گل

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                              در حال تکمیل .................................................................................... Loading

 

جام تخت جمشید

  * لگو و نشان رسمی مسابقات فوتبال جام تخت جمشید ............. منبع : کتاب فوتبال ایران , تالیف فدراسیون فوتبال ایران ( 1355 )

 

 

جام تخت جمشید

 * جشن اولین دوره مسابقات جام تخت جمشید - جام بر دستان پرسپولیسی ها.... بترتیب از راست : حسین کلانی - بیوک وطنخواه - محمدرضا خلعتبری و محراب شاهرخی  ( یکشنبه سوم آذر 1353 ) جام اول با حدود یازده ماه تاخیر , به تیم قهرمان تحویل داده شد . عکاس استاد علی کاوه  

 

جام تخت جمشید

  * جشن دومین دوره مسابقات جام تخت جمشید - جام بر دستان تاجی ها ..... بترتیب از راست : کارو حقوردیان - غلامحسین مظلومی سعید باغوردانی - کاپیتان علی جباری - عباس نوین روزگار و  آندرانیک اسکندریان ( چهارشنبه 27 آذر 1353 )  جام بموقع و درست در پایان آخرین دیدار به تیم قهرمان تحویل داده شد . عکاس  استاد علی کاوه 

 

 جام تخت جمشید

 * جشن چهارمین دوره مسابقات جام تخت جمشید - جام در میان پاسی ها , شاگردان عالیجناب حسن حبیبی شایسته ترین بودند ( جمعه 15 مهر 1356 ) جام چهارم نیز با تاخیر 9 ماهه به تیم قهرمان تحویل داده شد ( مدت تاخیر 294 روز )

 

 

جام تخت جمشید

  * جشن قهرمانی پنجمین دوره جام تخت جمشید - جام بار دیگر در میان یاران پاس قرار دارد ( جمعه 7 دی ماه 1356 ) جام برای بار دوم در موعد مقرر پایان آخرین دیدار ,  به تیم قهرمان تحویل داده شد .

 

 

 

جام تخت جمشید

  * آخرین تصویری که از کاپ مسابقات جام تخت جمشید در اختیارمان قرار گرفته   ... مهدی زارعی , دوست و همراه همیشگی مجموعه جام تخت جمشید  اواسط سال 91 , در موزه باشگاه پاس عکسی با آن بیادگار گرفت .... این جام ارزشمند امروز نیز در اختیار باشگاه فرهنگی ورزشی پاس می باشد اما متاسفانه بدلیل پاره ای , بد سلیقگی ها در معرض دید عموم نیست و گویا , در بخش انبار قرار دارد و  همه تلاشهای ما برای تصویر برداری از آن نیز علیرغم همه قول و قرار ها , بی نتیجه ماند ....  امید است که در آینده مسئولان مربوطه توجه بیشتری به اینگونه موارد تاریخی مبذول بدارند .

  البته می بایست اشاره گردد که این تصویر قدری با نمونه اصلی آن متفاوت , بنظر میرسد زوایای آن قدری ناهمگون و لایه های برنجی آن بنظر متفاوت از نمونه اصلی است شاید هم از روی ان نمونه مشابهی , بجهت حفظ و ایمنی , ساخته شده باشد ....  ضمن انکه طبق منابع موثق روی پایه ان نام تیمهای قهرمان مسابقات حک گردیده , که این مطلب به چشم دوست عزیز ما ( مهدی زارعی ) نیامده بود !