A+ R A-

تبلیغات

رجیران

مطالب

بیژن رفیعی

بیژن رفیعی 

 

  بیژن رفیعی  ( Bijan Rafie )

 

 تقدیم به او , که رنگین ساخت ورزشی را  , غرق بود در سپیدی و سیاهی های اذهانی کدر   ......... و پایانی  بر تک صدایی ها در جهانی مرد محور    تقدیم به شما  که همه شوقی و احساس  .... عالیجناب بی تکرار بیژن رفیعی 

ای سراینده ای ورزش , .... استاد عزیز ....  , سطر سطر نوشته های شما   , خوانده ام و اندیشه  شما  را  میستایم  ...  امروز اما ,  جاودانه هایت , شهادت خواهند داد , تو را و شایستگی هایت را  آن چنانکه که گویی , پیش از تو هیچ نبود . امید که , مرا ببخشند بزرگان پیش از شما , ...

 یگانه پناه تبعیدی های عرصه قلم و ورزش  ( مطبوعات ورزشی ) ... چه ظالمانه تا سحر , سه بار انکار شدی از سوی همانها که پناهشان بودی  ....... !! ....  همان ها که صاحب نام و نشان  ساختی شان  ....... و دنیا چه  نیک  اعمالشان را , پاسخ گفت .

 

 

--------------------------------------------

 

بیوگرافی .......

 

نام                بیژن رفیعی

تولد              بهمن 1317 ( تهران )

رشته            بسکتبال

رتبه             نویسنده   و  نخستین سردبیر نشریه ورزشی موسسه اطلاعات , "هفته نامه دنیای ورزش " 

حرفه            دبیر ورزش

 

-------------------------------------------

 

 استاد بیژن رفیعی ........  والاترین ورزشی نویس  مطبوعات ایران ,  با تاثیراتی  شگرف بر ساختار ایران دهه 40 و 50 شمسی  , مبتکر موجی نو در نوشتار و نگرش بر پدیده ای اجتماعی  , بنام ورزش ,.....  ترکیبی ناب وبدیع از ترنم شاعرانگی و رنک ,  بر  سپیدی بکر کاغذ , و پدیدار گشتن   اثاری چشم نواز و فاخر و نثری بواقع  کم نظیر.... با محوریت نشریه ای نوگرا  بنام دنیای ورزش .......... و این تمام ماجراست .

 

 

  سالهای نخست دهه 40 شمسی , هیئت تحریریه کیهان ورزشی ( نشریه ورزشی موسسه کیهان ) از وجود جوانی بهره مند شد که , دبیر ورزش دبیرستانهای تهران بود و دلبستگی اش بسکتبال  و حضور در باشگاه تهرانجوان  .......... 

 تفاوت دیدگاه و نگرش  , همراه با  استعداد و  آشنایی با اصول نویسندگی   افزایش قابلیتهای نوشتاری او را در پی دارد ...   آنگونه که در او موجب ارتقاء دریافت " حس و حال میادین و سالنهای ورزشی "  شد .  مهمترین وجه تمایز او با سایر نویسنده های هم دوره , نوع و زاویه دید   , نسبت به مقوله ورزش و نقش آن در جامعه ایران ( مرد و زن ) بود .  و آنگاه , بیان ساده مطالب با واژه هایی روشن و شاد ..... . همان که ویژه  او بود " اصل اصل "  و نه از روی تکرار و تقلید .... واژه گانی که تا پیش از او , بندرت در  متون ورزشی  مشاهده شدند ......  ستاره کاشتن ....  سایه ی نقره ای ..... 

در ادامه  برای روشن شدن مطلب , دو گزارش از دو رویداد  ورزشی انتخاب شده که بوضوح نمایانگر تفاوت هاست ....    , دو  متن از  نشریه کیهان ورزشی و دو گزارش ابتدا   دیدار فینال مسابقات فوتبال باشگاهی  و سپس گزارش مسابقه والیبال بانوان  میان ایران و ترکیه   

 

 

 -----------------

* مثال نخست : 

 

 پنالتی نبود ...

وقت دوم آغاز شد و یاز هم یورشهای تند نهنگان سیاه آبادانی از سر گرفته شد هنوز چند دقیقه ای نگذشته بود که برمکی اژدر افکن سیاه یا ستاره زمینهای مسابقات از فاصله سی متری توپی را که از علمداری گرفته بود , چنان شلیک کرد که توپ زوزه کشان بر تیر بالای دروازه فرود امد و هر آینه اگر تیر دروازه نبود تور دروازه سوراخ میشد ..

 اولین یورش را پلنگان قزوین گرفتند اما مگر در برابر نهنگان آبادان میتوان مقاومت کرد همه فوتبالیستهای شرکت کننده وقتی که در برابر ساحت و پایگاه قدرت سلحشوران سیاه ابادان قرار میکیرند دیری نمیپاید که قانون برتری مطلق نهنگان سیاه بر انان عرضه میشود کما اینکه در این بازی بر پلنگان تیز چنگال و پر قدرت قزوین دیکته شد و ....

                                                                                         مرداد ماه 1339 - نشریه کیهان ورزشی  گزارشی از مسابقات قهرمانی ایران - ساری

 

 معروفترین بازیکن پینگ پنگ دنیا که بیش از 25 سال معروفیت جهانی داشته و حالیه عضو کمپانی مشهور دانلپ می باشد از شرکت نوظهور اسپرت نماینده انحصاری لوازم ورزشی دانلپ در ایران دیدن مینماید . ایشان از سن 17 سالگی بمقام قهرمانی نائل و بدریافت بیش از 15 جایزه بزرگ جهانی موفق شده بعلاوه در مسابقات ازاد بسیاری از ممالک اروپا و امریکا و استرالیا شرکت نموده و برنده گردیده است . 

                                                                              دیماه 1342 - کیهان ورزشی گزارشی از دیدار قهرمان صاحب نام تنیس روی میز جهان از نمایندگی شرکت دانلپ 

 

 

 البته باید اذعان داشت کیهان ورزشی با بهره مندی از بهترین و مسلط ترین  نویسندگان ورزشی   ,  نسبت به  نشریات همدوره  نگارشی به مراتب کاملتر , روان تر و شیوا تر  بر خوردار بود  ... سایر نشریات از جمله نشریه  تربیت بدنی و پیش اهنگی و یا نشریه ورزش و زندگی و ........  ... شرایط به مراتب متفاوت تر بود . 

 

 

-------------------

از مقالات استاد بیژن رفیعی - میانه سالهای نیمه نخست دهه چهل شمسی - که نشانی دارد از استعدادی کم نظیر و متفاوت   در نگارش و فرم دهی کلمات , با نثری شاعر گونه و صحیح , جهت  یک مقاله ورزشی ....  با توجه به این حقیقت که  نمونه را تنها باید با شرایط و استاندارد های همان دوره  سنجید , و مورد قضاوت قرار داد.

 

 

* مثال دوم : ( اثر استاد بیژن رفیعی )

 

" دوشنبه - علیرغم همه بت شکنی ها , نمونه های تازه ای ظهور میکند و دیر باری بود بر چهره ستارگان دیار ما جز نقش یک مرد , زیور نمیگرفت و حالا آغاز فصلی است که میتوانیم , بت ها را در میان بانوان دیار خود جستجو کنیم , دیشب باز یک (( سرشناس )) آفریده شد . بتی که مردم ساختند . با فریادهایشان , خروششان و عوغایشان و من با اینکه سخت می هراسم  از این سازنده بتی باشم  ناچار باز قلم در دست دارم با این امید که هرگز بر تکه های شکسته این بت اشک نریزم .

 یک روز بهار بود که در میان چمنهای نیمه سوخته استادیوم ما , یک گل امید روئید . در پناه زمان پرورش یافت تا آنجا که بت دیار ما شد . او مردی بود که برای تریبون نشین ها  در زمین ستاره می کاشت و ای دریغ که چه زود این بت شکست و به دورتر مینگرم , در پناه پیکر مردی به استواری صخره های قلل سایه یک بزرگ بر تشک های ما نقش می بست که پدید آورنده پیروزی , امید و بزرگداشت غرور و مردی در میان جوانانمان بود ولی این نیز به افسانه ها پیوست بدین سان است که میهراسیم .....

 با این همه دیشب در سالنی که بر گونه های تب دار حاضرین از حرارات قطره های عرق نشسته بود , ظهور یک (( امید )) گل بهار رویاند و در سرمستی این بهار همه چیز فراموش شد . چهره اش آرامش داشت , حرکاتش موزون و قابل تقلید بود ولی بالاتر از همه اینها , سایه یک صلیب بود که بر پیکرش پرتو می انداخت . یک صلیب کوچک طلایی که با زنجیری ظریف گردنش را حلقه کرده بود . در آغاز باین گردن اویز سخت نگریست و آنگاه زیر یقه پیراهنش آن را پنهان کرد ولی در همان ابتدای تلاش , باز نمایان شد . سایه اش روی پیکر او بعظمت همه پیکرش بود و در پرتو این سایه لرزان , او هر چه خواست کرد تا انجا که همه یک نفس سرود (( تت )) میخواندند و حالا این سرودی است که شاید تا دیر باز , مادران دیار ما بر گهواره فرزندانشان زمزمه کنند .

 

 

بیژن رفیعی      

   جز او باز صاحب چیزهای دیگر نیز بودیم , ولی همه ندرخشیدند و شاید پرتو خیره کننده او بود که دیگران به آسانی رنگ هستی نمیگرفتند , ولی با این همه یک دختر گندمگون با گیسوانی بسیاهی فلق که بر چهره اش لطافت بهار , آرامش یک روح بدون دغدغه و بالاتر از اینها روشنایی یک زندگی می درخشید باستوار شخصیت و هنر خویش در میان جمع آبی پوش های ما ظهور کرد و او (( ملک )) بود  ......... 

با سوت پایان , همه بمیدان ریختند و شاید جمعی بر آن بودند که برای اولین بار دختران قهرمان را بر دوش بکشند . تت استوار و موقر چون نگینی در میان حاضرین بود . هر کس چیزی میگفت و او تنها با لبخندی بروشنی بهار تشکر میکرد . سایه صلیب کوچک طلائیش با عظمتی خاص همه پیکرش را پوشانده بود , پلیس با احترام دختران پیروز ما را دو طرف به صف کشید , تا آرام از میان جمعیت بگذرند و بدینسان بود که برای ورزش ما یک بت دیگر آفریده شد  بتی که بر خلاف گذشته بر چهره اش نقش یک زن رسم شده است . "

                                                                         5 خرداد 1344 - هفته نامه کیهان ورزشی شماره 520

 

* مطلب در باب پیروزی ارزشمند تیم منتخب والیبال بانوان دانشگاه  , برابر  بانوان ترکیه و تت ( ماری تت , کاپیتان پر افتخار تیم ملی والیبال بانوان ایران ) و ملک ( دکتر عذرا ملک ستاره والیبال بانوان ایران )  هستند  .  

 

 سخن از نبوغ است و ترکیبهای بدیع برای نیل به ایده آل های بشری ,  سخن از قلم طلایی نیست , بحث اندیشه است .  جوانی 27 ساله , در مختصات زمانی دهه چهل شمسی  , همان روزها که بحث روز , کری خوانی شاهین و دارایی و تاج ., و سینمای گنج قارون بود .................... بر اساس آرشیو موجود    , این نخستین بار است که تقدیری چنین شایسته  از بانوی  ورزشکار ایرانی , بعمل امده و ذکر نام نویسنده (  بیژن رفیعی )  در پایان مقاله ,  دال بر ممتازی مقاله است , چرا که  هفته نامه کیهان ورزشی , به طور مرسوم  نام نویسنده را ذکر نمیکرد , مگر آنکه شخصی چون استاد صدرالدین الهی , آن را نگاشته باشد و یا مقاله  از چنان کیفیتی برحوردار باشد که حهت تقدیر و تشویق , نام نویسنده نیز قید گردد .  

 

 با گذشت یکسال ,  ورزش بانوان  نخستین موفقیت اش را جشن گرفت  , کسب مدال برنز والیبال بازیهای آسیایی 1966 با درخشش فرزندان شایسته ایران زمین ماری تت - روحی پندنواز - عذرا ملک - پری فردی ......

 

 

 

----------------------------------------------------------

* جدایی از موسسه کیهان .....

  علیرغم پیشرفت های چشمگیر سالهای نخست , همکاری با موسسه کیهان , بسیار زود  پایان  یافت ............. یک اختلاف نظر یا سلیقه , که چندان حائز اهمیت نیز نبود , مسیرها را  جدا  و سرنوشت ها را تغییر داد ....   آنگاه , چند ماه بلا تکلیفی و سپس با درخواست همکاری از سوی موسسه اطلاعات ( دومین موسسه مطبوعاتی ایران ) نویسندگی را از سر گرفت    و سپس از میانه سال 46 ,  مسئول بخش و ستون  ورزش موسسه اطلاعات شد . 

 

*  نکته :  آن سالها  موسسه مطبوعاتی اطلاعات , فاقد یک نشریه  کاملا ورزشی بود ...... آنها که  , در تمام زمینه های اجتماعی  ( هنری - جوانان - بانوان - کودکان ...... ) قصد رقابت با موسسه کیهان را داشتند   در مقوله اجتماعی ورزش , با وجود هفته نامه کیهان ورزشی ,  پرداختن به  ورزش  و کسب موفقیت را , بسیار دور از دسترس میدیدند آنگونه که  ورزش  در حکم پاشنه آشیل آنها بود . بر این پایه , موسسه اطلاعات  هرگز در اندیشه انتشار یک نشریه  مختص به رویداد های ورزش نبود و با پیوستن استاد بیژن رفیعی به موسسه اطلاعات , او ابتدا  مسدول ستونهای ورزشی ( هفته نامه هایی چون جوانان , اطلاعات هفتگی و غیره ........ )   شد .      

 

 

   دوسال , بدین منوال سپری شد .............  سپس میانه سال 1348   استاد بیژن رفیعی با ارائه طرح انتشار هفته نامه ای ورزشی موسسه اطلاعات , نخستین گام را برداشت  . آن روزها موسسه  شرایط مطلوبی نداشت و علیرغم تلاش بسیار , در تمام زمینه های اجتماعی - فرهنگی و هنری ... عرصه را به رقیب قدرتمند , " کیهان " واگذار کرده بود  

 از سوی دیگر مقبولیت و محبوبیت  کیهان ورزشی  , بعنوان  نشریه ای مونولوگ  ( تنها نشریه ای ورزشی پرتیراژ ایران )  چنان بود  که تصور رقابت با آن , بسیار دشوار و حتی غیر ممکن بنظر می رسید  .....  حضور  کادری مجرب و بواقع استخوان دار ( چهره ممتاز عرصه ای قلم و مطبوعات )   , شانس موفقیت  هفته نامه ورزشی موسسه اطلاعات را , برای رقابت و کسب مقبولیت ,  به کمترین حد ممکن میرساند و پذیرش طرح  جوانی 31 ساله , همسان برداشتن یک ریسک , با درصد موفقیت بسیار بسیار پایین بود   که در صورت عدم موفقیت , هزینه های فراوان را روی دوش  موسسه خواهد گذارد    . اما بجهت حضور زنده یاد فرهاد مسعودی ( فرزند سناتور عباس مسعودی - بنیانگذار موسسه اطلاعات ) و اعتقاد و ایمان راسخ او به قابلیتها و توانایی های بیژن رفیعی , پیشنهاد او  پذیرفته شد  تا فرصتی کم نظیر  نصیب استاد گردد .  نقش زنده یاد فرهاد مسعودی در پیدایش نشریه دنیای ورزش , چنان عمیق و بنیادی است  که استاد بیژن رفیعی همواره موفقیت های خود و نشریه  ( دنیای ورزش )  را مرهوم حمایت و اطمینان او ,  میداند . 

 

صدرالدین الهی - مهدی دری - کاظم گیلانپور - داریوش اسداللهی

   * بزرگان عرصه قلم و ورزش , جملگی عضو تحریریه کیهان ورزشی , عزیزان بترتیب از راست : دکتر صدرالدین الهی  - زنده یاد مهدی دری - زنده یاد داریوش اسداللهی و زنده یاد کاظم گیلانپور - با وجود نویسندگانی چنین استخوان دار و نخبه , که هر کدام به تنهایی ضامن بقا و موفقیت یک نشریه بودند , تصور رقابت میان هفته نامه ای  نو پا , با  کیهان ورزشی , همانند  رویا بود و بس .   

 

 

 

 

---------------------------------------.  

* گزینش تحریریه  .....

 

 از همان روز نخست با کار گزینش کادر تحریریه دنیای ورزش , رقابتی  نا برابر , آغاز شد .. استاد بیژن رفیعی مسئول انتخاب نویسندگان تحریریه شد و او میبایست از میان جوانانی کم تجربه  تعدادی نویسنده را گزینش نماید و سرانجام کادر اولیه  , نویسندگان دنیای ورزش چنین تشکیل شد :

 

1 ) پرویز زاهدی ( 29 ساله ),  دبیر علوم ( طبیعی )  دبیرستان - سال 1349 چند ماه پس از انتشارنشریه از موسسه کیهان خارج  , و سپس با نظر استاد بیژن رفیعی به دنیای ورزش امد .  نخستین مطلبی که استاد زاهدی نوشت در مورد بسکتبال بود اما , سپس همراه با استاد جعفر دهقان مسئول بخش فوتبال شد

 

2 ) جعفر دهقان نیری ( 27 ساله ) هیچ سابقه ای در امر ورزش نداشت .... استاد جعفر دهقان در بخش هنری موسسه اطلاعات مشغول و در بخش آگهی اشتغال داشتند .

 

3 ) زنده یاد حسین حصاری ( 25 ساله ) هیچگونه سابقه در امر ورزش نداشت ..... استاد حسین حصاری بهمراه استاد جعفر دهقان در نشریه دختران و پسران مشغول بود با این تفاوت که استاد دهقان شرایط ورتبه بالاتری از حسین حصاری داشت .

 

4 ) زنده یاد حسین جباری  ( 23 ساله )  بدون سابقه در امر نویسندگی ورزشی , زنده یاد حسین جباری در بخش سازمان شهرستانهای موسسه اطلاعات مشغول بود و با نظر استاد رفیعی به دنیای ورزش آمد و پس از چند سال نویسنده مطالب مشتزنی نشریه شد .

 

5 ) ابوالفضل جلالی ( 21 ساله ) شاگرد استاد رفیعی در دبیرستان محمد رضا پهلوی سابق ( چهار راه قصر ) او ابتدا گروهبان ارتش بود و سپس پیش استاد رفیعی آمد تا با تکیه بر آشنایی قبلی , مشغول بکار شود ... ابوالفضل جلالی ابتدا تنها مسئول هماهنگی ها بود و سپس بعنوان خبرنگار در نشریه دنیای ورزش , مشغول بکار شد .

6 ) یونس علیشیری ( 32 سال ) استاد بزرگ عکاسی با تخصص ویژه در عکاسی میدانی .... او نیز ابتدا با کیهان ورزشی اغاز نمود و پس از بروز یکسری اختلافات به موسسه اطلاعات پیوست و تحت نظر استاد بیژن رفیعی بعنوان نخستین عکاس نشریه دنیای ورزش , مشغول بکار شد ......... اما با گذشت دو سال , او بهمراه استاد علی کاوه ,  مسئولیت تهیه عکس های دنیای ورزش را , بر عهده داشتند . هر دو چهره شاخص عکاسی ورزشی ایران ,  همواره به نقش مثبت و موثر استاد بیژن رفیعی در کسب موفقیت های خود , اشاره دارند ... 

7 ) عزت ساری ( 26 ساله ) مسئول تدارکات و هماهنگی دفتر دنیای ورزش که از نخستین روز ها با دنیای ورزش بود و از وفادارترین ها به استاد بیژن رفیعی  .....

 

 

      

 

دنیای ورزش بیژن رفیعی  * سیمای شاداب کادر تحریریه  دنیای ورزش - جشن تاسیس موسسه اطلاعات . هتل اوین  1355 ............ روزهای شاد برای فرزندان شایسته ایران بترتیب از راست : قاسم محمدی ( عکاس ) - زنده یاد حسین جباری ( نویسنده مشتزنی ) - استاد بیژن رفیعی ( سردبیر ) - فریدون نیکوکار - استاد جعفر دهقان - استاد پرویز زاهدی - حسین حسینی - زنده یاد حسین حصاری - فرامرز تهرانی رفیع - و فرد نشسته , صفر خواجوی راد 

 

 

 

----------------------------------------------- 

 

*  ویژگی یا شاخص ارزشمند ؟  ..............

 

 

 

  بیان هر ویژگی ,  بی تردید  حاوی حقایقی می باشد  و  نشانه ای بر زاویه دید و عمق اندیشه ی طراح آن   ..............  آنچه که در ادامه اشاره میگردد  از آن دسته موارد  نادر در تاریخ مطبوعات ایران می باشد که متاسفانه بندرت به ان اشاره شده و اغلب , از نظر  دور مانده ...... .

 

  .بیقین ,  فضای هفته نامه  دنیای ورزش ,   یک بستر مناسب برای رشد و باروری  تعدادی جوان مستعد و کم نام و نشان بود . که بتحقیق نیز  چنین بود ..... اما , بستر مناسب , تنها ویژگی بزرگ دنیای ورزش نبود   بلکه آنچه که مانند یک تابلوی بزرگ    برای شناسایی و تشویق  ان تعداد جوان نویسنده , بچشم می امد این نکته بود که  :

به تاکید مداوم و مستمر سر دبیر ( استاد بیژن رفیعی )  در پایان هر مقاله , ذکر نام نویسنده ی ضروری بود .  و این خود یک شاخص ارزشمند در فن نویسندگی  و یک تشویق بزرگ برای هیئت تحریریه بسیار جوان دنیای ورزش , بود . که نتیجه اش , شناسایی و صاحب نام و نشان شدن برای چند جوان تازه کار و نوپا  بود . در حالی که چنانچه انها ,  در هیئت تحریریه  هفته نامه کیهان ورزشی مشغول بودند , قطعا می بایست سالها " شاید بیش از یک دهه " انتظار میکشیدند , تا شاید نامشان در پایان مقاله ای , ذکر گردد .

 

 استاد با دید باز و اندیشه  مثبت خویش ,  همواره در جهت تجرک و تشویق هر چه بیشتر نیروی های جوان , بویژه کادر تحریریه بود که اغلب آنها تحت نظر خود او مبانی و فن نویسندگی را آموختند  او پیوسته تاکید داشت که نام نویسنده می بایست , در پایان هر مقاله ذکر گردد و حتی  چنانچه یک نویسنده در یک شماره دو مقاله داشت, در پایان  هر دو مقاله ,   نام او قید میشد . بر این اساس ,  چهره های جوان و کم تجربه دنیای ورزش طی کمتر از پنج یا شش سال , هر کدام صاحب نام و اعتبار بسیار  , میان جامعه مطبوعاتی ایران شدند که براستی کم نظیر  و بسیار ارزشمند بود ....  

 

 

 

و این در شرایطی بود که   کیهان ورزشی تنها هنگامی  نام نویسنده را قید می نمود که مقاله ,  اثر نویسنده ای ممتاز و صاحب نام همانند دکتر صدرالدین الهی  - زنده یاد مهدی دری - زنده یاد حسین فکری  و در سالهای بعد زنده یاد کاظم گیلانپور و زنده یاد داریوش اسداللهی  ............  باشد . البته در ادامه کیهان ورزشی همانند سایر موارد  , در روش خویش  تجدید نظر کرد و از سالهای میانه دهه 50 نام نویسنده ها را نیز متذکر میشد . بر این پایه , تعدادی از مقالات دهه 40 شمسی در کیهان ورزشی , بسیار بسیار ارزشمند هستند و متاسفانه بدلیل قید نشدن نام نویسنده , امروز  از نام نگارنده ان مطلب بی اطلاع هستیم و اغلب موارد تنها به گمانه زنی  اکتفا میشود .   

 

 

 

 

 

 

 

---------------------------------------------------------------------------------------------- 

* پرسپولیس  / ............ 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

------------------------------------------------------------

* دنیای ورزش  .............

نویسنده و سردبیری توانا -    برای نخستین بار, مطبوعات ورزشی ایران , سردبیری دارد که عالی مینگارد و نویسنده ای که مدیری لایق است , نکته ای که چمله بزرگان به ان معترف و اصلی ترین عامل در جهت کسب موفقیت , سرویس ورزشی موسسه اطلاعات می دانستند . 

 

 

 ورزشدوستان اما شادمان و بی تاب شماره های جدید ,

چه آن دسته ورزشدوستان که مطبوعات ورزشی را تا قبل از  تابستان سال 49 , عاشقانه از کیوسکها می قاپیدند ,  سخت باور داشتند  که طی کمتر از یکسال , مقوله ورزش با صفخات رنگین عجین گردد  .............  رقیب اما ( کیهان ورزشی )  ابتدا ناشیانه منکر شد و .......  ندید , یا نخواست ببیند  ذوق , ابتکار و اقبال عمومی را .... چنانکه با طنز و کنایه در پاسخ به مخاطبین اش , دنیای ورزش  را , نشریه ای جهت چسبانیدن  بر دیوار سبزی فروشی های شهر ,  نامید ... افسوس  ...... براستی آیا  میتوان باور داشت , باور جمعی از بزرگان را  !!!!!!!    

 

دنیای ورزش بیژن رفیعی 

 

 

 

--------------------------------------------

* ویژگی  ...........

  بارزترین ویژگی هفته نامه  دنیای ورزش , اجتناب از حواشی و سخن های درگوشی ( شاخصه اصلی نشریات ورزشی امروز  )  که هرگز آغشته به آن نبود  .... موضوعی که ارتباط مستقیم با  فطرت سردبیر و اندیشه هایش , داشت  , 432 شماره , ~ 22500 صفحه و نزدیک به چهار میلیون سطر , بدون یک خط , بدگویی نسبت به دیگران و یا حتی پاسخگویی نسبت به بدگویی دیگران !!

 

 فراموش نمیکنیم , نشریات ورزشی هم دوره ( کیهان ورزشی - تاج ورزشی ) چه مطالبی نگاشته اند و گاه , سمینار و جلسات آنچنانی و مکرر , برای محکوم نمودن شخص یا گروهی و ....... تا انجا  که گاهی مخاطب را به خطا میبرد که شاید در مجموعه دنیای ورزش ضعفی وجود دارد و .... حتی تاج ورزشی که بنظر  ارتباط دوستانه ای با هفته نامه دنیای ورزش داشت و بارها از ان به نیکی یاد کرد , در جریان انتقال سه ستاره والیبال باشگاه آبی به پرسپولیس , ناشیانه گناه را بپای سردبیر و برادر او نگاشت اما , در کمال بیگناهی کوچکترین واکنشی از سوی تحریریه دنیای ورزش دریافت نشد تا .........  سال بعد , با زدوده شدن ابرهای شک و تردید  , دسته گل تاج ورزشی سفیر عذر خواهی باشد و پایانی بر کدورت های میان دو نشریه  ...

بیژن رفیعی

 

 

 

 

تا پیش از تولد نشریه دنیای ورزش  ( 14 شهریور 1349 )  بلطف وجود هفته نامه کیهان ورزشی , سهم  دوستداران و علاقمندان ورزش از تصاویر رنگی  , تنها به  یک مورد در سال محدود  ,  که ان نیز در اغلب موارد مختص , به یک قهرمان رشته کشتی و یا فوتبالیست سال , به انتخاب هفته نامه مذکور  !! ....................بله تنها و تنها یک برگ در طول سال , روی جلد ویژه نامه نوروز کیهان ورزشی  ....

 

 روندی  که از آغاز سال 1339 تا ابتدای سال 1350  ( به استثنای سال 49 که سه شماره با جلد رنگی و سال 43 که به جهت صعود تیم فوتبال به المپیک توکیو , دو شماره با جلد رنگی منتشر شد  ) تداوم یافت و سایر نشریات ( جوانان - اطلاعات هفتگی - فردوسی - تهران مصور ...... )  نیز بندرت شاید هر دو الی سه سال یکبار روی جلد , عکسی رنگی از  ورزشکاران و قهرمان محبوب جامعه  داشتند  ..... در یک جمله تا پیش از شهریور 49 در جامعه ایران , مقوله عکس رنگی و پوستر  , مختص به هنرپیشه های سینما و خواننده های  روز ( پاپ و سنتی )  بود و ورزشکاران  سهم چندانی از مقوله  هنر , عکاسی و تبلیغات نداشتند .........  و مدیران کیهان ورزشی نیز , بعنوان تنها نشریه پر تیراژ ورزشی ایران  , دستها را  به نشانه تسلیم بالا برده و ............. 

 

 چنانکه طی یک  مقاله  در  کیهان ورزشی سال 1345  , زنده یاد استاد کاظم گیلانپور به یک بانوی مخاطب ناشناس (  بر اساس تمایل به ناشناس بودن محاطب  )  که به فرمت  و ظاهر و همچنین مطالب کیهان ورزشی اعتراض دارد , چنین پاسخ میدهد  :

........... هر دستگاه مالی یک سیاست مالی دارد که ناچار است ان را تعقیب کند ... ممکن است بگویید , کیهان آن قدر دارد که در کیهان ورزشی ضرر کند و این ضرر را تجمل کند , و این بدون توجه به منطق است ..... زیرا کیهان ورزشی یک واحد مستقل مالی در دستگاه وسیع کیهان است پول کاغذ , کلیشه , چاپ و کار میدهد و برای تمام اینها اوراق حسابداری و قبض صادر میشود و جساب و کتاب رسمی دارد و معمول این است که در دستگاههای مالی وقتی دیدند شعبه ای درست دخل و خرج نمیکند , درش را میبندند یا بصورتی میکند که دخل و خرج کند .......... ممکن است بفرمایید پس علاقه و شور نسبت به ورزش در این وسط چه میشود ؟

 جوابش اینستکه اقدام به نشر کیهان ورزشی در ده سال پیش که تعداد خوانندگان ورزشی بسیار کم بود با صرف هزینه سنگین و تحمل ضرر طی سالهای سال بهترین دلیل علاقه دستگاه کیهان , به ورزش است . همه اینها را برای شما که نامه خوبی نوشته اید باز میکنم تا روشن تر شوید ..... کیهان ورزشی یک نشریه صد در صد تجاری نبوده و نیست , ولی یک نشریه صد در صد احساسی هم نمیتواند باشد کسانیکه متصدی این نشریه بوده اند در سالهای اخیر خیلی خون دل خورده اند تا توانسته اند بین این دو نظریه آشتی برقرار کنند . آنها که مسئولیت مالی داشته اند از ضرر میهراسیدند و و مجله را تهدید به تعطیلی میکردند و پیشنهاد هایی میکردند که مجله از ان راه ها  کسب در آمد کند .... این راه ها هرگز مورد تایید ما نیست     

 

 ما خود اشکال کار را میدانیم اما با امکانات فعلی داخلی و با امکانات فعلی که ورزش کشور در دسترس ما گذاشته است میتوانیم همین نشریه را چاپ کنیم . ولی غصه میخوریم که این قدر از دیگران عقب هستیم , در حالی که ازاز نظر وسعت فکر و ابتکار و توان کار , خود را عقب نمیدانیم    

 

 

حال نشریه ای نوپا , قالب های ذکر شده در پاراگراف بالا را , به چالش میکشد .... مجله ای  تمام ورزشی با ظاهری متناسب که بروی جلد تصاویر رنگی دارد و علاوه بر ان , در صفحات داخل نیز , چهار برگ رنگی با چاپ هلیوگراف و براق !

* هلیوگراف دستگاه مدرن آن روزها , که تصاویر را بسیار شفاف و مرغوب , چاپ مینمود و موسسه اطلاعات با ورود نخستین دستگاه هلیوگراف , تحولی عظیم در صنعت چاپ و نشر ایران , پدید آورد .   

  و  پاسخی بود شایسته , بر  نیاز جامعه ورزشی ایران  ( بر حسب همان نامه منتشر در کیهان ورزشی ) همان که جوان ایرانی  اغاز دهه پنجاه ,  انتظار ان  را داشت  ..... ترکیبی نو , میان ورزش و زیبایی های بصری  با تکیه بر گرافیک , رنگ و تکنیک  ............. آغاز دوره ای جدید ( سال صفر ) برای مطبوعات ورزشی 

 

 

----------------------------------------------

* دنیای ورزش .......... محبوب و موفق ........ 

 

  دنیای ورزش , طی  کوتاه مدت ( کمتر از 6 ماه ) شد دنیای جوانان ورزش دوست............ از در و دیوار خانه های پایین دست , تا  دبیرستان و هنرستان ها  ....... و باشگاههای ورزشی و فنس ورزشگاهها و استادیوم ها ........... همه جا تصاویر رنگی به نام ها اعتباری دو چندان بخشیدند و عکسهای درشت ورزشکارها با چهره های شاد و خندان  در اکثر مغازه ها و یا محل کار کسبه و بازار , نمایان بود . افزایش استقبال از تیم های ورزشی در ورزشگاه ها بروشنی مشهود بود و ...   یک دگرگونی عظیم  در تاریخ ورزش و دستان خالی یک رقیب سالخورده ,  بنام کیهان ورزشی با حضور بزرگان عرصه قلم , برابر جوانی شیک پوش و امروزی  بنام دنیای ورزش .

 

 اما این پیروزی  انحصاری نبود .......... تیراژ عجیب و کم نظیر دنیای ورزش در پایان سال 1349 ( بویژه هنگامه حضور  باشگاه بنفیکا همراه با  اوزه بیو در تهران ) رقبا را به فکر وا داشت تا در اندیشه های خویش , تجدید نظر کنند 

 

 هنگامه ای انتشار ویژه نامه بازی بنفیکا با تیمهای پرسپولیس و پاس ( اسفند 1349 )  برای نخستین بار نشریه دنیای ورزش چنان نایاب شد که , درخواست انتشار برای چاپ دوم و سوم  نیز , به موسسه ارسال شد ! .... و این بمنزله کسب پیروزی و واریز پول به صندوق موسسه بود " مقوله ورزش که تا پیش از ان بعنوان یک عامل سربار , برای هر دو موسسه  مطبوعاتی ایران  بود , به ناگهان  به محل در آمد و سود دهی تبدیل شد .  این را , تنها میتوان یک پیروزی بزرگ نامید ..... 

 حال کیهان ورزشی  نیز وسوسه شده بود ...... افزایش تیراژ و بطبع آن سود دهی  , موردی نیست  که بشود , آن را نادیده انگاشت ......... پس  از هفته  بعد   کیهان ورزشی نیز با جلد رنگی منتشر شد و ... در ادامه , نوبت به صفخات میانی  کشید و سرانجام  رقابت چنان بالا گرفت که با گذشت دو سال , تعداد صفخات رنگی و عکسهای درشت کیهان ورزشی , از رقیب جوان ( دنیای ورزش ) فزونی گرفت !!! ....

 هفته نامه ,تاج ورزشی نیز که بر اساس عقیده گردانندگان , بر عدم انتشار عکسهای رنگی ورزشی ( بجز موارد خاص برای مسئولان مملکت  ) پافشاری داشت, ابتدا یک دوره کوتاه حدود سال 51 که در قالب و فرم  روزنامه ای ( هشت صفحه ای ) منتشر میشد , بسیار معدود , روی جلد , عکس رنگی داشت وسپس در دوره دوم  , از ویژه نامه نوروز 1355 تا پایان دوره انتشار بهمن 1357  , به چاپ عکسهای رنگی ورزشکاران و تبلیغات , بروی جلد و پشت جلد اقدام نمود  که بر خلاف تصور , از سوی گروهی از مخاطبان هفته نامه تاج ,   مواخذه شد .  با این استدلال که , شما نیز  دارید راه انها را میروید وبزودی  تمام مجله را رنگی خواهید کرد و .... !   

 

 

مطبوعات ورزشی    * سیمای ورزش در مطبوعات ایران , قبل از حضور هفته نامه دنیای ورزش  ( پیش از شهریور ماه 49 ) ..................... 

 

 

 

مطبوعات ورزشی

  * سیمای ورزش در مطبوعات ایران , پس از انتشار  دنیای ورزش ( از شهریور 49 به بعد ....... ) 

 

 

 

 

---------------------------------------------

* نو عروس موسسه .... 

 رنگ , لبخند , ستاره , بهار و ........ اعجاز استاد را پایانی نیست ......  سپس انتشار پوستر رنگی ( دوصفحه ای هلیوگراف ) و  ... و .... ایده های بکر, یکی پس از دیگری از راه میرسند توپ طلا ... مراسم جشن سالانه ......... حال موسسه اطلاعات به نو عروس خود می بالد چرا که برای نخستین بار , حریف همیشه پیروز ( موسسه کیهان ) برتری انها را , برای نخستین بار  پذیرفته است .

 *  تیراژ و محبوبیت نشریات موسسه کیهان ( اجتماعی - هنری ) برای سالها فراتر از نشریات موسسه اطلاعات بود , تا آنکه دنیای ورزش با گذشتن از مرز تیراژ یکصد هزار نسخه در هفته , برای نخستین بار , این توازن را بسود موسسه اطلاعات برهم زد .   

 

بیژن رفیعی

 * زنده یاد مهندس فرهاد مسعودی , با حمایت بی وقفه از استاد بیژن رفیعی ,  از ارکان  کسب موفقیت های هفته نامه دنیای ورزش بود .... چنانکه استاد همواره  او را سبب پیدایش و موفقیت نشریه دنیای ورزش  مینامید . زنده یاد فرهاد مسعودی , فرزند سناتور عباس مسعودی , موسس و بنیانگذار موسسه اطلاعات و رئیس اسبق فدراسیون والیبال ایران است که پس از فوت پدر , مدیریت موسسه اطلاعات را , بمدت  چهار سال بر عهده داشتند  ....  تصویر  رونمایی تندیس یادبود سناتور عباس مسعودی -  موسسه اطلاعات نخستین سالگرد درگذشت سناتور عباس مسعودی خرداد ماه 1354    

 

 

 

                                                                                                              در حال تکمیل ................

 

 

---------------------------------------------------------

* انتشار پوستر .............

 

  انتشار پوستر  رنگی " دو صفحه ای " از ورزشکاران , برای نخستین بار در ویژه نامه نوروز سال 1350 دنیای ورزش , مشاهده شد تا پیش از ان , تنها ستاره های دنیای هنر ( موسیقی و سینما ) از موهبت پوستر چهار رنگ , برخوردار بودند  .... انتشار پوستر دو صفحه ای از تیم فوتبال باشگاه پرسپولیس بصورت تیمی و بمناسبت قهرمانی در جام منطقه ای 1350  , نخستین گام هفته نامه بود که در راستای تامین رضایت مخاطبان ( بویژه نسل جوان )  و نیاز جامعه ورزشی صورت پذیرفت  ...... اما , این تنها اغاز راه بود ....

 

  یکسال و نیم پس از آغاز انتشار  دنیای ورزش , استاد  دگر باره  طرحی نو در انداخت .... و آن عبارت بود از انتشار پوستر های مقوایی ( دو صفحه ای ) وسط  هفته نامه دنیای ورزش  با کیفیت عالی و براستی کم نظیر آنچنانکه .... نمونه های برجای مانده آن , پس از چهل و پنج سال چنان با کیفیت هستند که گویی  امروز منتشر شده اند ....

  شاید مهمتر از انتشار پوستر های مذکور , اموزش شیوه  نگهداری و جمع اوری تصاویر و ساخت البوم   به مخاطبان جوان   ورزشدوست بود .....  بر این پایه در شماره 115 هفته نامه دنیای ورزش , مطلبی منتشر شد که جوانان را ترغیب به حفظ و نگهداری تصاویر مینمود و روش ساخت یک داکیومنتری ارزشمند را به انان می آموخت .  آنچنانکه , اصل مجله دچار اسیب نشود نکته هایی ظریف  که برای نخستین بار در طول تاریخ مطبوعات ایران مشاهده شد وصرف نظر از جنبه های تجاری   , جای تحسین بسیار دارد .

 

دنیای ورزش

  

 اینها , هیچکدام تصادفی نیستند یا یک ترفند برای تجارت  ..... برای آنانکه روی  به ایده ال های بشری دارند , هر فرآیند  بر پایه ای استوار است و آن نیست مگر , طبع روشن و شاعر گونه ای که , قصد تعلیم دارد و  به دنیایی سرشار از زیبایی می اندیشد .... ساختارهای پیشین , جای خود را به اندیشه هایی نوین میسپارند و اینگونه است که ما , امروز میراثی داریم بس ارزشمند و زیبا , که با مشاهده آن , پلی خواهیم زد میان تاریخ گذشته و دنیای امروز  و این بیقین اعجاز استاد است ....

 

 

  حال شاید این سوال مطرح باشد  که مگر انتشار چند  پوستر , به چه میزان حائز اهمیت بوده  , که امروز از آن بعنوان یک شاخص درخشان یاد کنیم ؟ ....  پاسخ را میبایست در فضا و بستر جامعه دهه 40 و ابتدای دهه 50  ایران , جستجو کرد . پانزده سال حکومت کیهان ورزشی بر جامعه ورزش ما ,  نتیجه اش یک دنیا تصاویر سیاه و سفید و اغلب بی کیفیت  بود در جهانی  فاقد اینترنت و اسمارت فون و هفته نامه های  متعدد و رنگارنگ   ..........

"  یک یاد اوری "  هنگامی باشگاه پرسپولیس  ابتدای تابستان سال 51 , اعلام داشت که برای هوادارانش پوستر رنگی از فوتبالیست ها  تهیه کرده وآن ها میتوانند پوستر های بازیکنان  مورد نظر خود را از مکانی تعیین شده توسط باشگاه ,  خریداری  کنند   .... انچنان استقبالی  از طرح مذکور شد که باور ان , دشوار بود چرا که میزان مراجعه کنندگان بحدی رسید که با گذشت چند روز  ,  زنده یاد حسین فکری ( سرپرست سارمان فوتبال  پرسپولیس ) بناچار , اعلام کرد که میبایست بزودی محلهای متعدد  , برای  فروش پوستر  در نظر گرفت !!!!  

 دنیای ورزش و بیژن رفیعی

 

 

چند نمونه از تصاویر بیادگار مانده و ارزشمند از تاریخ ورزش ایران و جهان که برای نخستین بار در تاریخ مطبوعات ورزشی ایران , توسط هفته نامه دنیای ورزش با سردبیری استاد بیژن رفیعی ....   

 

 

 

 

 

 

-------------------------------------------------------------

 

 

 

 

 

دکتر عباس اکرامی بیژن رفیعی

 

 

دنیای ورزش