* شکوه ستارگان در حماسه وداع  ۲

  اثر استاد داریوش اسداللهی 

==============

  پیش از آنکه به جریان و تفسیر رقابتهای جام جهانی بپردازم قصد دارم به نکاتی چند اشاره کنم …. در طول برگزاری مسابقات جام جهانی که با وسایل گوناگون ارتباطی , مورد اطلاع و دید جهانیان قرار گرفت مسائلی وجود داشت که شاید , کمتر مورد توجه قرار داشته باشد اما برای من , سخت جالب توجه بود و شاید این مسائل به هنگامی که نتیجه ی یک برد یا یک باخت , ملت یا قاره ای را تکان میدهد بطور طبیعی کم اثر باشد ولی  هدف ام از این نوشته ها مو شکافی و ژرف نگری در همین مسائل است …..

 * در فیفا چه گذشت ؟

 در وداع ژول ریمه , همه چیز سرسام آور و گیج کننده بود سر استانلی راس می رفت تا خود را سرانجام از زیر سایه ژول ریمه بیرون کشد و این پیکار در جریان جنجالی ترین جلسه کنگره فدراسیون فوتبال بین المللی روی داد خبرگزاری ها و روزنامه ها کمتر در جریان پشت پرده و نبرد های روی صحنه کنگره بودند و به همین دلیل کمتر از آنچه شایسته بود در این باره مو شکافی کردند . ولی من که سالهاست در تعقیب  جریانات بین المللی فوتبال هستم و با بسیاری از نمایندگان به کرات سخن گفته ام , از جریان گفتگو های کنگره مفاهیم دیگری در می یافتم که بجاست خواننده ایرانی و اصحاب فوتبال کشور ما نیز با آن آشنا شوند .

  کنگره فیفا دارای یک جلسه توجیحی کوچک ابتدایی و چند کمیسیون نزدیک سازی عقاید و چند جلسه بررسی مسائل برای کنفدراسیون های قاره ای بود که استانلی راس و کارناتگین , کایزر و دیگر کارگردانان نزدیک به دستگاه رهبری تمامی امیدهای خود را به این جلسه توجیهی و کمیسیون ها دوخته بودند و میخواستند تمامی مسائلی را که ممکن است و در جریان جلسه ی بحران ایجاد کند در این مراحل حل کنند .

بزرگترین مسئله ای که در کنگره فیفا مطرح شد پیشنهاد کشور اتیوپی ( حبشه ) درباره وضع فدراسیون فوتبال رودزیا ( زیمباوه و زامبیا فعلی ) بود . فدراسیون فوتبال رودزیا چیست ؟ بعد از اعلام استقلال منطقه ی رودزیا , نخست کشورهای مشترک المنافع برهبری انگلستان با حکومت جدید موافقت کردند … اما بخاطر سیاست تبعیض نژادی حکومت جدید ,  کشورهای آفریقایی و اغلب کشورهای جهان با این حکومت , مخالفت نمودند … بدین روی حکومت رودزیا مکانی در جهان سیاسی نیافت ولی از قوانین سازمانهای مختلف استفاده کرد و خود را در پاره ای از سازمانهای بین المللی وارد ساخت و بر حسب قانون فیفا به عضویت این سازمان در آمد . برای فیفا بخصوص زمانی که جان گرفت بزرگترین تلاش , ازدیاد عضو بود 

 بنابر این فیفا , رودزیا را پذیرفت اما کشورهای آفریقایی , فوتبال رودزیا را تحریم کرد ند  ولی رودزیا در مسابقات مقدماتی جام جهانی 1970 حاضر شد و چون در آفریقا و در مرحله گروهی برای رودزیا امکان ورود نبود , فیفا رودزیا را در گروه کشورهای آسیایی وارد کرد , یعنی کنفدراسیونی که همواره از نظرات فیفا پیروی میکند و تنها به دو کرسی , دل خوش هستند . بهر روی در میان اعتراض ها , رودزیا وارد مسابقات مقدماتی جام جهانی مکزیک شد و با استرالیا روبرو گشت .

Rhodesia football team

* یک تصویر  از تیم ملی رودزیا در سال ۱۹۶۹ (  انتخابی جام جهانی ۱۹۷۰ ) این تصویر کم نظیر ,  اخیرا توسط وبسایت فدراسیون جهانی فوتبال , منتشر شده است  . فوتبال رودزیا اما , بعد ها  بحالت تعقیل در آمد و سپس برای همیشه از صحنه مسابقات بین المللی کنار رفت . نکته قابل توجه برای فوتبال ایران , حضور دنی مکلنان ( ردیف وسط ,  فرد نخست از راست ) می باشد که در سال ۱۹۷۳ برای کمک به تیم ملی ایران در تقابل با استرالیا به ایران آمد و مدتها  عضوی از کادر فنی تیم ملی ایران بود . 

========================

  در کنگره فیفا , نماینده اتیوپی پیشنهاد خود را درباره رودزیا بدین ترتیب مطرح ساخت . رودزیا مستقل نیست و هیچ کشوری غیر از پرتغال , رودزیا را برسمیت نمیشناسد و افریقای جنوبی که دومین کشور در این زمینه است , خود عضو فیفا نیست . از طرفی رودزیا عضو سازمان ملل متحد نیز نمی باشد . بدین دلایل فبفا باید رودزیا را معلق و از عضویت فیفا خارج کند . این طرح پیشنهادی با ابراز احساسات فراوان همراه گشت ولی سر استانلی راس اجازه رای گیری به این پیشنهاد را نداد و گفت در این باره باید مطالعه شود و بهتر است نمایندگان مخالف یا موافق سخن گویند و ضمنا نماینده رودزیا و انگلیس نیز در این باره نظریات خود را بیان کنند .

  ولی نمایندگان طرفدار پیشنهاد اتیوپی , پی در پی سخن گفتند و میرفت تا کار جلسه به بن بست و یا احیانا خروج معترضانه نمایندگان آفریقایی بکشد  به همین جهت نماینده الجزایر اجازه سخن گفتن خواست و پیشنهاد جدیدی را مطرح کرد . پیشنهاد الجرایر این بود که مسئله رودزیا موقتا مسکوت بماند تا طی دو سال آینده  در کنگره پاریس که به سال ۱۹۷۲ تشکیل میشود درباره رودزیا اتخاذ تصمیم شود . این پیشنهاد که به شدت مخالف پیشنهاد اتیوپی بود موجب جنجال و اعتراض بسیاری از نمایندگان افریقایی و سبب پشتیبانی بسیاری از اروپاییان بویژه هیئت رئیسه کنگره شد و اقای راس از نماینده رودزیا دعوت کرد تا مطالب خود را بیان کند .

اگر رودزیا را محکوم کنید ندانسته به تبعیض نژادی دامن زده اید .

نماینده رودزیا که رنگین پوست بود بسیار خوب سخن گفت و براستی اگر محیط کمی مناسب تر بود دلایل رودزیا که موید نظرات سر استانلی راس نیز بود , کارگر می افتاد . او گفت : رودزیا متاسفانه به شکلی که حتی مورد اعتراض و انتقاد شخص من هست مستقل است و اعلام استقلال کرده و از طرف پاره ای از دول به رسمیت شناخته شد و بر طبق قانون فیفا در کنگره توکیو به عضویت فیفا در آمده و در آن زمان هیچ ایرادی به این عضویت نبوده است و نبودن اعتراض خود دلیل حقانیت عضویت رودزیا است .

  حال اکر بخاطر سیاست تبعیض نژادی حکومت , می خواهید فدراسیون ما را محروم کنید به عقیده من , صحیح نیست زیرا فوتبال کشور من هرگز نشانی از تبعیض نژادی ندارد . من نماینده فوتبال رودزیا هستم برنگ چهره ام بنگرید , به قیافه تیم ملی رودزیا بنگرید که از یازده تن فقط چهار تن سفید و بقیه رنگین پوست هستند و اگر شما می خواهید این فوتبال را محروم کنید شاید ندانسته , رنگین پوستان رودزیا را از تنها وسیله ابراز وجود و برابری محروم ساخته باشید .

 بلافاصله نماینده انگلیس بیان کرد که رودزیا اعلام استقلال کرده  و از نظر دولت من دیگر جز یا زیر مجموعه وابسته به انگلیس نیست در این هنگام افق کنگره بشدت تیره شد . جنب و جوش در بین تمامی نمایندگان آفریقایی به چشم خورد و برخی حتی با جا به جا شدن , قصد خود را به منظور خروج از جلسه نشان دادند . بسیاری اجازه سخن خواستند و چون اجازه نیافتند از همان مکان خود بلند فریاد می آوردند که فدراسیون ما هرگز با رودزیا روبرو نخواهد شد و پاره ای نیز به الجزایر حمله میکردند و برخی دیگر به نماینده ی مصر چشم دوخته بودند که سخت ارام بود و به هیچکس توجهی نمیکرد . اتیوپی نیز فروکش کرده بود ولی ملل کوچک آفریقایی بصورت مداوم  ” هو ” میکردند تا اینکه نماینده الجزایر بن بست را شکست و پیشنهاد جدید خود را بدیت تریب اعلام کرد فدراسیون فوتبال رودزیا موقتا معلق شود تا در کمیته اجرائیه فیفا مسئله مطالعه شود و نتیجه بررسی ها در کنگره پاریس دوباره مطرح و مورد بررسی قرار گیرد و این موجب آرامش شد و استانلی راس که اوضاع را وخیم تر از حد تصور دیده بود این پیشنهاد را به رای نهاد از ۸۸ نماینده حاضر ۴۴ تن رای موافق و ۴۰ تن رای مخالف و بقیه ممتنع دادند و بدین روی فدراسیون فوتبال رودزیا برای مدت دو سال به حالت تعلیق در امد .

* غیر از اروپاییان و آمریکائیان جنوبی بقیه سیاهی لشگرند …

 بیشتر کمیته های فدراسیون بین المللی فوتبال در اختیار اروپاییان و امریکائیان جنوبی است و اگر قاره های دیگر از کمیته ها رسما عضو هستند عملا کم دخالت اند پاره ای از کمیته های کم اهمیت از نظر کنفدراسیونهای آسیایی , آفریقایی , آمریکای شمالی و مرکزی و اقیانوسیه فقط جنبه تشریفاتی دارند ولی کمیته های اجرائیه داوری و مالی از کمیته های حساس است که مستقیما در سرنوشت تمامی کشورها موثرند بدین روی کنفدراسیون های یاد شده تقاضا دارند در این کمیته ها صاحب عضو های فعال باشند از جمله در کمیته مالی هیچ کنفدراسیونی غیر اروپایی و آمریکای جنوبی عضویت ندارند باز هم طرح کننده این پیشنهاد اتیوپی بود .

شکوه ستارگان در حماسه وداع

 دلایل اتیوپی که با پشتیبانی نمایندگان آفریقایی و آسیایی نیز همراه بود به قرار زیر است . کنفدراسیون های آسیایی , آفریقایی , آمریکای مرکزی و شمالی و اقیانوسیه از لحاظ جمعیت برتری چشمگیر دارند . فوتبال روز به روز در این نواحی گسترش می یابد نسبت تزاید آماری این نواحی در ده سال اخیر با کنفدراسیون های اروپایی و امریکای جنوبی قابل قیاس نیست . دو سال پیش آفریقا یک چهارم تعداد کنونی فدراسیون داشت و آسیا , حتی یک پنجم زمان حاضر بازیکن فوتبال  نداشت . با این وجود از زمان تاسیس فدراسیون بین المللی فوتبال تاکنون ترکیب کمیته مالی , بدون تغییر مانده است و راه ورودی برای نمایندگان دیگر قاره ها باز نیست . تقاضا دارم در کمیته مالی کنفدراسیون های دیگر عضو داشته باشند ….

 این پیشنهاد با مخالفت استانلی راس روبرو شد و او گفت سهم فدراسیون بین المللی فوتبال از مسابقات مربوط به دو قاره آسیا و افریقا فقط پنج درصد از کل در امد این سازمان است و سه درصد نیز مربوط به کنفدراسیون های اقیانوسیه و امریکای مرکزی و شمالی . که این رقم نیز به زحمت در سال اخیر بدست امده است در حالی که ما بقی هزینه ها از راه مسابقات اروپایی و امریکای جنوبی بدست می آید . بزرگترین رقم فروش بلیط در امد یک مسابقه در آسیا و افریقا بزحمت به یک بیستم در آمد بزرگترین مسابقه اروپایی یا امریکای جنوبی میرسد . این دو کنفدراسیون که بیشتر نزدیک به تمامی در امد و بودجه فیفا تامین میکنند میگویند حق ماست که کمیته مالی را اداره کنیم …….

                                                                                               ادامه دارد ………..

* مطلب ضمیمه :

============

* دانی مک لنان ….

   دنیل موریسون مک لنان با نام کوتاه ” دنی مکلنان Danny McLennan ”  بازیکن , مربی و کارشناس فوتبال اسکاتلند بود که دوران بازیگری اش  در طی سالهای ۱۹۵۹ – ۱۹۴۵ سپری شد و سپس به مربیگری روی آورد …. هنگامی که  کشور رودزیا اعلام استقلال کرد و به عضویت فیفا پذیرفته شد  به ان کشور رفت و هدایت تیم ملی رودزیا را پذیرفت . او طی چهار سال ( ۱۹۶۹ – ۱۹۶۵ ) تیم  رودزیا را به آن سطح از هماهنگی  رساند که در  رقابتهای انتخابی جام جهانی ۱۹۷۰ مقابل  استرالیا , سیمایی قابل قبول داشته باشد  .

  در رقابتهای انتخابی جام جهانی ۱۹۷۰ مکزیک , رودزیا در تقابل استرالیا , دو بار به تساوی دست یافت . یکبار ۱ بر ۱ و بار دوم  صفر بر صفر …. بنابر این سرنوشت صعود , به مسابقه ی سوم کشیده شد که سرانجام  در آن روز استرالیا با نتیجه ۳ بر ۱ از رودزیا عبور کرد تا برای مسابقه ی فینال  مقابل اسرائیل , برگزیده شود . رودزیا اگر چه که  نتوانست صعود کند اما , موفق شد  تیم هماهنگ و تقریبا تمام اروپایی استرالیا را , دو بار پی در پی  به چالش بکشد . 

  چهار سال پس از آن روزها  و در راه صعود به جام جهانی ۱۹۷۴ مونیخ , استرالیا حریف اصلی تیم ایران شد …   بر این اساس ,  رهبران فوتبال ایران , پس از صعود از مرحله گروهی  ” هوشیارانه ” دنی مک لنان را به خدمت گرفتند تا با شناخت و آگاهی اش از تیم و فوتبال استرالیا , رهگشای  ایران باشد .

Danny McLennan          

  حضور مک لنان در تهران و افزودن وی به کادر مربیان تیم ملی ,  هم از بعد بررسی , شناخت و آگاهی نسبت به فوتبال استرالیا و هم از جهت بار  روحی و روانی , بسیار حائز اهمیت بود … اما حاصل این تدبیر و دور اندیشی با یک تصمیم نادرست ( اتخاذ و برپایی اردوی بلند مدت  در نیوزلند ) به هدر رفت تا فوتبال ملی به آنچه که حقیقتا استحقاقش را داشت , دست نیابد . مک لنان اما برای یک سال در ایران ماند و سپس به فوتبال کشورهای عربی رفت و به تیم های ملی کشورهای بحرین و عراق , خدمت کرد .    

 دنی مکلنان

* تیم ملی ایران پیش از سفر به نیوزلند و استرالیا ……………. مرداد ۱۳۵۲ – کادر فنی تیم ملی ایران  عبارت است از :  جناب سرهنگ محمد بیاتی , استاد محمد بیاتی و زنده یاد دنی مکلنان ( ایستاده فرد نخست  از چپ )

Iran’s national team before going to to New Zealand and Australia ….. Coaches of the Iranian team : Colonel Mohammad Bayati, Mohammad Bayati and Danny McLennan (standing – first from the left) ….. August 1973 

 ==========================