طوفان زودهنگام در انزلی
نخستین رویارویی تاج و ملوان (۱۳۵۲)
تاریخ فوتبال مملو از روزهای خاص، ورزشگاههای لبریز و نبردهای کلاسیک است که یادآوریشان هنوز هم دل هر هوادار قدیمی را میلرزاند. یکی از بهیادماندنیترین این تقابلها اما، نخستین رویارویی رسمی تاج و ملوان است که در چارچوب رقابتهای نخستین دوره جام تخت جمشید برگزار شد؛ مسابقهای که در خطه سرسبز شمال، با طوفان زودهنگام تاج، به یکی از پرگلترین و شگفتانگیزترین پیروزیهای خارج از خانه تاریخ آبیها تبدیل گشت.
شوک بزرگ به انزلیچیها تا دقیقه ۱۰
ورزشگاه پیر و خاطرهانگیز انزلی، در روز ۲۹ تیر ۱۳۵۲ میزبان یکی از سنگینترین شکستهای تاریخ خود بود. ملوانان که سه هفته ابتدایی را با یک برد و دو شکست سپری کرده بودند، قصد داشتند در گام چهارم به هر طریقی از میهمان بلندآوازه تهرانی امتیاز بگیرند؛ اما تجربه و توان بالای ستارگان تاج، که همگی مهرههای تیم ملی بودند، هیچ بختی برای آنان باقی نگذاشت.
بازیکنان تاج با حرکات ویرانگر از جناحین، بازی را از همان ابتدا طوفانی آغاز کردند و خط دفاعی ملوان، که هنوز خود را با جو سنگین و ریتم سریع مسابقه وفق نداده بود، روی حرکت ترکیبی سه ستاره ارزشمند تاج (عادلخانی، غلامحسین مظلومی و روشن) غافلگیر شد. نفوذ محمدرضا عادلخانی از چپ و توپسازی او برای مظلومی داخل هجدهقدم سبب شد توپ رهاشده از پای مظلومی در سمت راست نصیب روشن شود و او دقیق و مسلط با یک شوت سنگین زمینی، دروازه علی صیاد را فرو ریزد. ملوان که هنوز از شوک اول بیرون نیامده بود، برای بار دوم هم دروازهاش را گشوده دید و اینبار نوبت هنرنمایی کاپیتان جباری بود که در دقیقه دهم با حرکتی سولو از میان دو مدافع (منوچهر ناوران و رضا رافت) عبور کرد و پس از ورود به محوطه جریمه، با شوتی زمینی توپ را با تور آشنا ساخت. این دو گل که حاصل ارائه یک بازی سریع و چشمنواز از سوی ستارگان تاج بود، جو ورزشگاه را یکباره تغییر داد و به واقع همچون آب سردی بود که بر شور و حرارت سکوهای انزلی ریخته شد.
کلکسیون گلها تا دقیقه ۳۳
برتری تاج اما پس از گلهای زودهنگام متوقف شد و میزبان از دقیقه بیستم بهمرور خود را پیدا کرد و دو بار هم در دقایق ۲۶ و ۲۸ صاحب موقعیتهای نصفهونیمه شد که بیحاصل بود؛ تا آنکه غلامحسین مظلومی در دقیقه سیام نتیجه را ۳ بر صفر به سود تاج کرد. این گل مرهون هوشیاری کارو حقوردیان و بر روی یک ضدحمله به دست آمد. کارو پس از حمل توپ در کناره زمین، با پاسی دقیق توپ را برای مظلومی فرستاد و او بعد از چند گام پیشروی، آن را با بغل پا از زاویهای تنگ و دشوار وارد دروازه ملوانان کرد؛ گلی که به واقع اوج هنر حرفهایگری گلزن بزرگ آبیها بود.
* علی جباری ، حسن روشن ، نصرت ایراندوست و محمد صالحی (داور) چشم به ساقهای کارو دوخته اند . ورزشگاه تختی انزلی – جمعه ۲۹ تیر ماه ۱۳۵۲ سرانجام نوبت به زیباترین گل تاج رسید که به نام کاپیتان جباری ثبت شد. هافبک پرتوان فوتبال ایران بار دیگر بزرگی کرد و سه دقیقه بعد از گل سوم، کفه ترازو را برای تاج سنگینتر از پیش نمود. او که ملوانان را سردرگم میدید، بعد از چند گام پیشروی تغییر مسیر داد و با شوتی دقیق، اینبار از پشت هجدهقدم، دروازه میزبان را برای مرتبه چهارم گشود تا کلکسیون گلهای تاج با یک شوت از پشت هجدهقدم تکمیل شود. نتیجه ۴ بر صفر به سود تاج! به هیچ شکلی برای میزبان قابل قبول نبود.
زندهیاد بهمن صالحنیا، مربی ارزنده تاریخ باشگاه ملوان، بلافاصله دستور دو تعویض همزمان داد و دروازهبان و یک مدافع را با چهرههای جدید جایگزین کرد تا شاید ملوان از این کابوس تلخ خارج شود؛ که البته تا حدودی هم مؤثر واقع شد و تا پایان نیمه نخست دیگر هیچیک از دروازهها بهصورت جدی تهدید نشدند.
با آغاز نیمه دوم، ملوانان برای حفظ اعتبار خویش چند حمله روی دروازه میهمان پرآوازه تدارک دیدند. ابتدا در دقیقه ۵۵ و روی همکاری همهجانبه مهاجمان ملوان، توپ در مقابل دروازه تاج سرگردان شد که حجازی دو بار با رشادت، شوت غفور جهانی و سپس علی نیاکانی را از محوطه ششقدم با مشت دور کرد. سپس در دقیقه ۵۷ نوبت به ضربه بسیار سنگین فرهاد صیادمصلح رسید که با شیرجهای بلند از سوی ناصر حجازی، در پایه تیرک عمودی مهار شد و راهی به دروازه آبیها نیافت.
تیر خلاص در نیمه دوم و ثبت پیروزی ۵ بر ۱
در ادامه، تاج پنجمین گل را نیز وارد دروازه میزبان کرد و اینبار نوبت به گوش چپ توانای فوتبال ایران، محمدرضا عادلخانی، بود که دروازه ملوانان را روی حرکتی انفرادی بگشاید؛ گلی که تنها بر پایه غنای تکنیکی و تسلط کمنظیر یک چهره نخبه رویید. هفتهنامه کیهان ورزشی این گل را در دقیقه پنجاهوهشتم مینویسد و نشریه دنیای ورزش به دقیقه شصتم اشاره دارد. اینبار جواد قراب در متن حرکت تاج بود و او بعد از حرکتی سریع، پایهگذار یک ضدحمله برای شاگردان رایکوف شد. او توپ را پس از پیشروی با ضربهای بیرونپا به عادلخانی سپرد و عادلخانی نیز بعد از فریب دو بازیکن ملوان، با ضربهای فنی و دقیق و از زاویهای تنگ و دشوار، برای پنجمین بار دروازه ملوانان را فرو ریخت و بر سنگینی شکست میزبان افزود.

از این پس دیگر بهوضوح انگیزهای برای حمله در سیمای تاجیها مشاهده نمیشد و هدف تنها اداره بازی تا پایان بود . تعویض حسن روشن نیز در همین راستا صورت گرفت. در شرایطی که همگان نتیجه را پذیرفته بودند و رمقی در ساقهای هر دو تیم باقی نمانده بود، اما یکباره ورزشگاه انزلی غرق در شور و هیجان شد؛ گلی عجیب و تماشایی از سوی هافبک پرتوان و متعصب ملوان، نصرت ایراندوست، همگان را به واقع غافلگیر کرد. شوت سنگین او از فاصله حدوداً ۳۰ متر چنان تماشایی بود که فرصت واکنش را از دروازهبان بزرگ تیم ملی، ناصر حجازی، سلب کرد و توپ از فراز دستان او وارد دروازه تاج شد و نتیجه را ۵ بر یک کرد. با این گل ملوانان قدری روحیه گرفتند و یکی دو بار نیز دروازه تاج را تهدید کردند، اما هوشیاری ناصر حجازی مانعی بر سر نتیجهگیری انزلیچیها بود و در نهایت این رویداد بهیادماندنی که نخستین رویارویی دو باشگاه بزرگ فوتبال ایران است، با همان نتیجه قاطع ۵ بر ۱ به سود تاج خاتمه یافت تا همیشه در خاطره فوتبال باشگاهی ایران ماندگار باشد.
تاج با این پیروزی پرگل و درخشان، با کسب هفت امتیاز از چهار مسابقه، همراه با پاس و پرسپولیس در کورس مدعیان قهرمانی باقی ماند و به تهران بازگشت تا در تدارک بازی دشوار هفته پنجم برابر تیم مدعی پاس باشد. ملوان، باشگاه دوستداشتنی فوتبال شمال ایران نیز با کسب تجربه از رویارویی با باشگاههای پرستاره و بزرگ، در مسیر رشد و بالندگی قرار گرفت و دیگر در جام تخت جمشید ، هرگز برابر هیچ حریفی نتیجهای چنین سنگین کسب نکرد.
تهیه و تنظیم : بابک ( اول آذر ۱۴۰۵ )
شناسنامه مسابقه
- رقابت هفته چهارم، نخستین دوره جام تخت جمشید
- تاریخ ۲۹ تیر ۱۳۵۲
- ورزشگاه تختی انزلی
- تماشاگر ۶٬۰۰۰ نفر
- هوا آفتابی
- نتیجه ملوان ۱ – ۵ تاج
- داور محمد صالحی
- کمکها رضا غیاثی، محمود خوشخوان
- کارت زرد علی نیاکانی (ملوان)

